**Brazilië zet duizenden militairen in tegen georganiseerde misdaad**

Het leger in Brazilië moet gaan helpen bij de strijd tegen criminaliteit en drugssmokkel, heeft de regering besloten. De militairen worden onder meer naar de belangrijkste havens en vliegvelden gestuurd.

Aanleiding voor het besluit is de opleving van geweld in het land. Zo werden begin deze maand drie artsen vermoord in een bar in Rio de Janeiro, nadat een van hen was aangezien voor een lid van een militie.

Vorige week werd in de stad een prominent lid van een militie door de politie gedood. Hij zou een neef en rechterhand zijn geweest van de leider van de militie. Daarna trokken woedende leden van de groep een spoor van vernieling in de metropool. Zeker 35 bussen, vier vrachtwagens en een treinwagon werden in brand gestoken. "Het geweld wordt met de dag erger", sprak president Lula op een persconferentie.

De gouverneur van de deelstaat Rio de Janeiro had om federale steun gevraagd in de strijd tegen het bendegeweld. Brazilië schakelt nu zo'n 3600 militairen in om de criminaliteit te bestrijden. De verwachting is dat ze tot mei volgend jaar worden ingezet, onder meer in de drukke haven van Santos in São Paulo. Die wordt veel gebruikt voor de export van cocaïne.

Rio de Janeiro heeft al decennia te maken met milities. Die ontstonden in de jaren 90 en bestonden oorspronkelijk vooral uit voormalige politieagenten, brandweerlieden en militairen die de openbare orde wilden handhaven. Ze vroegen bewoners om geld in ruil voor bescherming en andere diensten, maar later stortten ze zich op de drugshandel. De milities zijn daardoor zelf uitgegroeid tot criminele bendes.

https://nos.nl/l/2496291


**Kritisch rapport over evacuatie Kabul: 'chaotisch en traag'**

Het kabinet "erkent en omarmt" de harde conclusies uit het Afghanistanrapport. In het rapport, vandaag officieel gepresenteerd, wordt een analyse gemaakt van de dramatisch verlopen evacuatie uit Kabul in 2021. Gisteren lekten de belangrijkste conclusies al uit via het AD: Nederland was niet voorbereid op de evacuatie en de samenwerking tussen de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie verliep stroef.

Minister van Buitenlandse Zaken Bruins Slot herhaalt die conclusies in de reactie die zij namens het kabinet gaf, dat er inderdaad sprake was van een "collectieve inschattingsfout. De grootst mogelijke fout is achteraf de ogen te sluiten." Het kabinet wil later pas uitgebreid reageren op de conclusies.

Diensten van 24 uur

De commissie-Ruys, die het onderzoek uitvoerde, bestudeerde 40.000 documenten en sprak met 200 betrokken. In het rapport wordt in detail beschreven hoe chaotisch de evacuatie verliep. Coördinatie en technische ondersteuning bleken minimaal. Sommige leden van de 'belteams', die mensen moesten bellen om naar het vliegveld te komen, draaien diensten van 12 tot soms wel 24 uur.

Er waren geen roosters en er ontstonden fouten omdat er geen goede overdracht was. Ook waren medewerkers vaak onvoorbereid op de zeer heftige telefoongesprekken met Afghanen in doodsnood.

Die chaos kwam onder meer door de slechte voorbereiding van Buitenlandse Zaken en Defensie. Al vanaf 2020 waren er berichten over dat Kabul steeds onveiliger werd. Maar de signalen werden niet zo alarmerend ervaren door de twee ministeries, concludeert het rapport.

Kaag en Bijleveld

Naast de slechte voorbereiding hadden de bewindslieden van de betrokken ministeries beter moeten samenwerken, zegt de commissie. Minister Kaag van Buitenlandse Zaken had meer regie moete nemen. Kaag en minister van Defensie Bijleveld hadden moeten praten over bij wie de regie ligt, vindt de commissie, maar dat is niet gelukt. Ook premier Rutte nam niet de verantwoordelijkheid dit te organiseren, concluderen de onderzoekers.

Kort na de val van Kabul werd al duidelijk hoe chaotisch de evacuatie verliep. In september 2021 traden zowel Kaag en Bijleveld al af, nadat moties van afkeuring tegen hen waren aangenomen. Het kabinet-Rutte III was toen al demissionair. Kaag zei destijds in de Tweede Kamer dat "wij kennelijk een blinde vlek hebben gehad" voor hoe erg het was en hoe snel het zo erg zou worden.

Holland Spot: vluchten door riool

Ook schrijft de commissie dat niemand in het kabinet zich eindverantwoordelijk voelde voor de tolken die voor Nederland werkten, en recht hadden op evacuatie. In de aanloop van de machtsovername van de Taliban is ook onvoldoende nagedacht over wie gevaar liep en geëvacueerd zou moeten worden.

Dat er uiteindelijk toch bijna 1900 mensen werden geëvacueerd is vooral te danken aan de loyaliteit en inspanning van de medewerkers. Een succes was bijvoorbeeld Holland Spot. Omdat de toegangspoorten van het vliegveld moeilijk te beheersen zijn, besloten drie leden van de special forces om een stuk scheermesdraad, een soort militair prikkeldraad, van een muur te verwijderen. Zo konden mensen over de muur getild worden. Vervolgens moesten de personen door een riool om zo de menigte te passeren. Op die manier werden 210 mensen naar binnen gehaald.

https://nos.nl/l/2493073


**Man van 37 opgepakt voor drie steekincidenten in Utrechtse straat**

De politie heeft een 37-jarige Utrechter opgepakt die verdacht wordt van betrokkenheid bij drie steekpartijen in dezelfde straat. Vannacht rond 00.15 uur werd de man aangehouden, mede na de tip van een inwoner van de stad bij een wijkagent, zo meldt de politie.

Hoe de politie de verdachte precies op het spoor kwam is niet bekend. De politie heeft de afgelopen dagen veel buurtonderzoek gedaan en camerabeelden bekeken naar aanleiding van de steekpartijen. Over het motief van de verdachte is niets bekend.

De man wordt verdacht van alle drie de recente steekpartijen aan de Balijelaan, in het zuiden van de stad. Op woensdagavond 27 september werd een 23-jarige vrouw van haar fiets getrokken en gestoken. Afgelopen zaterdagnacht werd een andere 23-jarige vrouw met een scherp voorwerp gestoken, vlak nadat ze haar fiets had neergezet. In de nacht van afgelopen maandag op dinsdag werd een 20-jarige vrouw in haar gezicht gestoken, terwijl ze achter op de fiets bij een vriendin zat.

Niet alleen over straat

De steekpartijen veroorzaakten veel onrust in de buurt: vooral jonge vrouwen durfden niet meer alleen over straat, en veel buurtbewoners waren gefrustreerd door de in hun ogen magere informatievoorziening vanuit de gemeente.

"Het is nu niet heel fijn om alleen over straat te gaan, dus we gaan expres met zijn vieren", vertelde een buurtbewoonster. "Je wilt gewoon niet het risico lopen dat er wat gebeurt en eerder op de avond zijn er nog meer mensen op straat." Een andere bewoonster zei: "Ik vind het best eng, ik voel me nu wel onveilig hier."

https://nos.nl/l/2493069


**Veiligheidscoördinator AZ mishandeld na wedstrijd AZ-Legia Warschau**

Bij de ongeregeldheden in Alkmaar na afloop van de Europese wedstrijd van AZ tegen Legia Warschau is de veiligheidscoördinator van AZ mishandeld, melden diverse bronnen aan de NOS.

Twee voetballers van de Poolse ploeg zijn aangehouden. Volgens verschillende berichten gaat het om Josué Pesqueira en Radovan Pankov.

Hoewel de politie niet bevestigen wil dat deze spelers van Legia zijn aangehouden, zegt een woordvoerder wel dat het gaat om een man van 28 uit Servië en een man van 33 uit Portugal. Dit komt overeen met de personalia van Pankov en Josué.

Verder bevestigt de politie alleen dat er gisteravond iemand is mishandeld en naar het ziekenhuis is gebracht.

De opgepakte verdachten zitten sinds gisteravond vast. De rest van de ploeg van Legia is inmiddels teruggevlogen naar huis.

Mede-eigenaar van Legia, Jarek Jankowski, maakte vanuit de spelersbus een video van de ongeregeldheden die hij publiceerde op X.

In de aanloop naar de wedstrijd was het ook al onrustig. Aanhangers van de Poolse voetbalclub bestormden de toegangspoort van het stadion in Alkmaar. Daarbij is één ME'er bewusteloos geraakt. De gewonde ME'er is behandeld maar kon daarna niet verder werken.

De mobiele eenheid wist de bestorming niet te voorkomen vanwege het heftige geweld dat tegen stewards en de politie werd gebruikt, meldt de politie.

Aanhangers van de Poolse club bestormden de toegangspoort:

De Poolse premier Morawiecki heeft op X gereageerd op de incidenten van gisteravond. Hij heeft het over "zorgelijke berichten uit Alkmaar". Hij heeft het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken gevraagd om "diplomatieke stappen te zetten" om duidelijk te krijgen wat er gisteravond precies is gebeurd.

De Poolse minister van Buitenlandse Zaken wil met name onderzoeken of de Nederlandse politie de wet heeft overtreden in hoe er met Poolse fans is omgegaan. Hij roept Poolse burgers "tegen wie ongepast optreden van de diensten heeft plaatsgevonden" op om zich te melden bij het Poolse consulaat.

'Kijk naar eigen club'

Minister van Justitie Yeşilgöz noemt de ongeregeldheden "pure armoe". De kritiek van de Poolse premier wuift ze weg. "Ik heb liever dat hij eerst even naar zijn eigen club kijkt."

Premier Rutte is door zijn Poolse collega aangesproken op de arrestaties. Ze zijn allebei in het Spaanse Granada voor een EU-top. Een woordvoerder van Rutte zegt tegen het ANP dat Morawiecki de kwestie bij Rutte kort aan de orde heeft gesteld. Rutte heeft Morawiecki gezegd dat de zaak de verantwoordelijkheid is van politie, justitie en burgemeester.

Voetbalclub Legia spreekt van schandalige gebeurtenissen en geeft om 14.00 uur een persconferentie in het eigen stadion.

https://nos.nl/l/2493068


**Bossche auto-eigenaren wakker met kapotte ruiten: 'Kan weekendje weg vergeten' **

Tientallen inwoners van Den Bosch zijn de dupe van een vandaal in hun stad. In één straat in de wijk De Rompert werden zo'n vijftien voertuigen vernield. De bewoners maken vanochtend de schade op.

Charles Rijnders werd wakker met dubbel pech: zowel de voorruit van zijn auto als die van zijn bestelbus is ingeslagen, vertelt hij aan Omroep Brabant. "Ik ging eigenlijk een weekendje weg, maar dat kan ik wel op mijn buik schrijven. Ik had mijn busje net klaar, maar helaas."

Hij hoorde vannacht harde geluiden op straat, maar had niet direct door wat er aan de hand was. Toen hij uit het raam keek, zag hij iemand wegfietsen.

Ook andere buurtbewoners kregen te maken met de vandaal:

Mark Dona, woonachtig in dezelfde straat, hoorde een paar knallen. Eenmaal buiten zag hij dat zo'n tien tot vijftien auto's vernield waren. In de motorkap van zijn auto zit een grote deuk.

"Ik zou naar stage gaan, dan pak ik altijd de auto van ons pap. Ik stap in, hoor iets rinkelen en kijk door de achteruitkijkspiegel en zie een gat. Die is ingeslagen. Ik denk: ik pak de andere auto. Dus ik stap in, doe de ruitenwisser aan en zie: ook deze ruit is ingetikt. Ik kon vanochtend dus niet weg", vertelt een jongeman.

De vandaal heeft een kilometerslang spoor van vernieling achtergelaten in Den Bosch en in Rosmalen. Naast auto's en scooters zijn ook betaalautomaten en tankstations vernield. Ook werd het interieur van een tandartspraktijk vernield.

De politie heeft een 31-jarige verdachte uit Den Bosch opgepakt. Over zijn motief is nog niets bekend.

https://nos.nl/l/2493067


**Drie beren gedood die Japanse fabriek binnenslopen**

In Japan zijn drie beren gedood die een mattenfabriek in de Japanse plaats Misato waren binnengekomen. De eigenaar van de fabriek had de moederbeer al met haar twee welpjes buiten het gebouw gezien, maar hield niet voor mogelijk dat ze daadwerkelijk de fabriek zouden binnengaan.

Een ambtenaar van de gemeente zag de drie beren toch op woensdagochtend de fabriek binnenstappen. Daarop werd de politie opgeroepen om naar de fabriek te komen. Jagers hebben toen knalvuurwerk afgestoken om de beren uit de fabriek te jagen maar dat leverde niets op.

Daarop besloten de agenten om twee grote kooien neer te zetten bij de ingang van de fabriek, die ze de hele nacht hebben laten staan.

Gevangen

Op donderdagochtend troffen de hulpdiensten de beren aan in de kooien. De twee jongen in een kooi en de moeder in de andere. De kooien zijn vervolgens uit de fabriek gehaald en met een hijskraan op een pick-up getakeld.

Lokale media schrijven dat de beren zijn gedood uit angst dat de dieren zouden terugkeren naar Misato en schade zouden aanrichten.

Toename

Later op de dag heeft de gemeente een waarschuwing gestuurd aan alle inwoners. Ze roept op om geen afval op straat te gooien en adviseert wandelaars om een bel te dragen zodat de beren het horen als er mensen in de buurt komen.

De Japanse regio Akita ziet het aantal meldingen van beren die mensen aanvallen groeien. In 2023 zijn tot nu toe dertig incidenten gemeld. Volgens experts komen de dieren uit het bos om voedsel te vinden. In die bossen zijn namelijk weinig eikels, het hoofdvoedsel voor de beren.

https://nos.nl/l/2493066


**Drie beren gedood die Japanse fabriek binnenslopen**

In Japan zijn drie beren gedood die een mattenfabriek in de Japanse plaats Misato waren binnengekomen. De eigenaar van de fabriek had de moederbeer al met haar twee welpjes buiten het gebouw gezien, maar hield niet voor mogelijk dat ze daadwerkelijk de fabriek zouden binnengaan.

Een ambtenaar van de gemeente zag de drie beren toch op woensdagochtend de fabriek binnenstappen. Daarop werd de politie opgeroepen om naar de fabriek te komen. Jagers hebben toen knalvuurwerk afgestoken om de beren uit de fabriek te jagen maar dat leverde niets op.

Daarop besloten de agenten om twee grote kooien neer te zetten bij de ingang van de fabriek, die ze de hele nacht hebben laten staan.

Op donderdagochtend troffen de hulpdiensten de beren aan in de kooien. De twee jongen in een kooi en de moeder in de andere. De kooien zijn vervolgens uit de fabriek gehaald en met een hijskraan op een pick-up getakeld.

Lokale media schrijven dat de beren zijn gedood uit angst dat de dieren zouden terugkeren naar Misato en schade zouden aanrichten.

Toename

Later op de dag heeft de gemeente een waarschuwing gestuurd aan alle inwoners. Ze roept op om geen afval op straat te gooien en adviseert wandelaars om een bel te dragen zodat de beren het horen als er mensen in de buurt komen.

De Japanse regio Akita ziet het aantal meldingen van beren die mensen aanvallen groeien. In 2023 zijn tot nu toe dertig incidenten gemeld. Volgens experts komen de dieren uit het bos om voedsel te vinden. In die bossen zijn namelijk weinig eikels, het hoofdvoedsel voor de beren.

https://nos.nl/l/2493066


**Iraanse activiste Narges Mohammadi krijgt Nobelprijs voor de Vrede**

De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar Narges Mohammadi voor haar strijd tegen de onderdrukking van vrouwen in Iran.

Voorzitter Berit Reiss-Andersen van het Noorse Nobelcomité maakte het nieuws bekend met de slogan van de protesten tegen het Iraanse regime: "Vrouwen. Leven. Vrijheid." Die is volgens het comité tekenend voor het werk van Mohammadi (51). De Iraanse krijgt de prijs ook voor haar inspanningen voor mensenrechten en vrijheden voor iedereen.

"Haar moedige strijd gaat gepaard met enorme persoonlijke offers", zegt het comité in een verklaring. Mohammadi zit in Iran in de cel. Ze is vijf keer veroordeeld, tot in totaal 31 jaar cel en 154 zweepslagen.

Mahsa Amini

Het Nobelcomité roemt de inspanningen van Mohammadi tegen de doodstraf, die in Iran nog vaak wordt opgelegd en voltrokken, en tegen de martel- en misbruikpraktijken tegen politieke gevangenen.

Mohammadi zat al vast toen vorig jaar massaprotesten ontstonden na de dood van de 22-jarige Mahsa Amini. Vanuit haar cel kwam ze met steunbetuigingen aan betogers en organiseerde ze solidariteitsacties in de gevangenis, zegt het Nobelcomité.

Dat kwam haar op een nog zwaarder regime te staan. Toch heeft ze er volgens het comité aan bijgedragen dat de protesten niet zijn uitgedoofd. In een onder haar naam gepubliceerd artikel in The New York Times schreef ze vorige maand: "Wat de regering misschien niet begrijpt is dat we sterker worden als ze meer van ons opsluiten."

Shirin Ebadi

Mohammadi is de tweede Iraanse vrouw die de Nobelprijs voor de Vrede krijgt. In 2003 viel die eer ten beurt aan Shirin Ebadi, ook voor haar strijd voor mensen- en vrouwenrechten.

Ebadi is de oprichter van een Iraanse mensenrechtenorganisatie waarvan Mohammadi tot haar laatste arrestatie in 2019 vicevoorzitter was.

De Nobelprijs voor de Vrede wordt sinds 1901 uitgereikt aan mensen of organisaties die, in de woorden van naamgever Alfred Nobel, een bijdrage hebben geleverd aan de "verbroedering van naties" en het tot stand brengen van vrede.

Bij de prestigieuze prijs hoort een geldbedrag van omgerekend 950.000 euro. De uitreiking ervan is ieder jaar op 10 december, de sterfdag van Nobel.

Vorig jaar gedeeld

Vorig jaar werd de Nobelprijs gedeeld door de Belarussische mensenrechtenactivist Ales Bialiatski en organisaties uit Oekraïne en Rusland. Eerder ging de onderscheiding naar onder anderen Nelson Mandela, Moeder Teresa en de Europese Unie.

Volgens internationale media waren dit jaar ruim 350 mensen en organisaties genomineerd door de prijs. Het Nobelcomité bevestigt nominaties niet; die blijven vijftig jaar geheim.

Deze week zijn al de Nobelprijzen toegekend in de categorieën Literatuur, Scheikunde, Natuurkunde en Geneeskunde. Maandag volgt de Nobelprijs voor Economie.

https://nos.nl/l/2493063


**Iraanse activiste Narges Mohammadi krijgt Nobelprijs voor de Vrede**

De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar Narges Mohammadi voor haar strijd tegen de onderdrukking van vrouwen in Iran.

Voorzitter Berit Reiss-Andersen van het Noorse Nobelcomité maakte het nieuws bekend met de slogan van de protesten tegen het Iraanse regime: "Vrouwen. Leven. Vrijheid." Die is volgens het comité tekenend voor het werk van Mohammadi (51). De Iraanse krijgt de prijs ook voor haar inspanningen voor mensenrechten en vrijheden voor iedereen.

"Haar moedige strijd gaat gepaard met enorme persoonlijke offers", zegt het comité in een verklaring. Mohammadi zit in Iran in de cel. Ze is vijf keer veroordeeld, tot in totaal 31 jaar cel en 154 zweepslagen.

Mahsa Amini

Het Nobelcomité roemt de inspanningen van Mohammadi tegen de doodstraf, die in Iran nog vaak wordt opgelegd en voltrokken, en tegen de martel- en misbruikpraktijken tegen politieke gevangenen.

Mohammadi zat al vast toen vorig jaar massaprotesten ontstonden na de dood van de 22-jarige Mahsa Amini. Vanuit haar cel kwam ze met steunbetuigingen aan betogers en organiseerde ze solidariteitsacties in de gevangenis, zegt het Nobelcomité.

Dat kwam haar op een nog zwaarder regime te staan. Toch heeft ze er volgens het comité aan bijgedragen dat de protesten niet zijn uitgedoofd. In een onder haar naam gepubliceerd artikel in The New York Times schreef ze vorige maand: "Wat de regering misschien niet begrijpt is dat we sterker worden als ze meer van ons opsluiten."

Mohammadi's echtgenoot, die in Frankrijk woont, noemt de prijs een aanmoediging voor haar strijd. Dit is een prijs voor de hele protestbeweging en voor het Iraanse volk, zei hij in een eerste reactie tegen persbureau Reuters.

Shirin Ebadi

Mohammadi is de tweede Iraanse vrouw die de Nobelprijs voor de Vrede krijgt. In 2003 viel die eer ten beurt aan Shirin Ebadi, ook voor haar strijd voor mensen- en vrouwenrechten.

Ebadi is de oprichter van een Iraanse mensenrechtenorganisatie waarvan Mohammadi tot haar laatste arrestatie in 2019 vicevoorzitter was.

De Nobelprijs voor de Vrede wordt sinds 1901 uitgereikt aan mensen of organisaties die, in de woorden van naamgever Alfred Nobel, een bijdrage hebben geleverd aan de "verbroedering van naties" en het tot stand brengen van vrede.

Bij de prestigieuze prijs hoort een geldbedrag van omgerekend 950.000 euro. De uitreiking ervan is ieder jaar op 10 december, de sterfdag van Nobel.

Vorig jaar gedeeld

Vorig jaar werd de Nobelprijs gedeeld door de Belarussische mensenrechtenactivist Ales Bialiatski en organisaties uit Oekraïne en Rusland. Eerder ging de onderscheiding naar onder anderen Nelson Mandela, Moeder Teresa en de Europese Unie.

Volgens internationale media waren dit jaar ruim 350 mensen en organisaties genomineerd door de prijs. Het Nobelcomité bevestigt nominaties niet; die blijven vijftig jaar geheim.

Deze week zijn al de Nobelprijzen toegekend in de categorieën Literatuur, Scheikunde, Natuurkunde en Geneeskunde. Maandag volgt de Nobelprijs voor Economie.

https://nos.nl/l/2493063


**Weer oproep Van der Burg voor extra opvangplekken**

Demissionair staatssecretaris Van der Burg van Justitie vraagt de gemeenten en provincies opnieuw om extra opvangplekken voor asielzoekers. In een brief aan de colleges van burgemeester en wethouders en aan de commissarissen van de koning schrijft hij dat hij voor het einde van het jaar 8400 extra plekken nodig heeft.

Van der Burg noemt daarbij getallen per provincie: Zuid-Holland vraagt hij 1550 plekken, Noord-Holland en Noord-Brabant allebei 1400 en de overige provincies 450 per provincie. Volgens de staatssecretaris lopen Zuid- en Noord-Holland en Noord-Brabant nu ver achter.

Daarnaast verzoekt hij om 16.000 mensen te huisvesten die nu in de asielopvang zitten maar al een vergunning hebben. Hij wil dat zij zo spoedig mogelijk een woning krijgen, uiterlijk voor het eind van het jaar. Snelle huisvesting van deze groep moet ook de druk op de asielopvang verminderen.

Tien reacties op vorige oproep

Twee weken geleden deed Van der Burg een soortgelijk beroep op gemeenten en provincies, alleen ging het toen om acute nood. Volgens de staatssecretaris hebben tien gemeenten aan de oproep gehoor gegeven om op zeer korte termijn opvang te bieden. Vorige week zijn er 500 extra opvangplekken gerealiseerd en deze week komen er nog eens 300 bij.

"Dit heeft er zeer aan bijgedragen dat we de acute nood voor de afgelopen dagen hebben kunnen oplossen, maar duidelijk is dat we op (zeer) korte termijn meer opvangplekken nodig hebben."

Minder plekken nodig dan verwacht

Van der Burg schrijft dat er minder plekken nodig zijn dan hij in mei nog verwachtte. Desondanks is er volgens hem nu te weinig aanbod van nieuwe opvangplaatsen. "Nu de dagelijkse instroom piekt, in het bijzonder de instroom van alleenstaande minderjarige vreemdelingen, is het aantal gerealiseerde opvangplekken te laag om alle asielzoekers de komende periode te kunnen opvangen."

In mei voorzag Van der Burg nog dat er dit jaar behoefte zou zijn aan 77.100 plekken. Volgens de staatssecretaris zijn er nu 61.400 plekken gerealiseerd. Hij denkt er dit jaar daarbovenop dus nog eens 8400 nodig te hebben.

https://nos.nl/l/2493062


**Ruim 60 doden bij vergeldingsbombardementen in Syrië**

Ruim zestig mensen zijn omgekomen bij bombardementen op de noordelijke Syrische provincie Idlib. De bombardementen zijn een vergelding van het Syrische leger na de drone-aanval op een militaire academie in Homs gisteren. Daarbij vielen zeker honderd doden.

Bij de academie was gisteren een ceremonie voor pas-afgestudeerde militairen net afgelopen toen er explosieven afgingen. De aanslag in Homs is nog niet opgeëist en de oppositie rondom Idlib ontkent betrokkenheid. Desondanks lijkt het Syrische leger er gezien de vergeldingsbombardementen wel van uit te gaan dat de oppositie erachter zit.

Het Syrische leger van Assad heeft het grootste deel van Syrië in handen. De provincie Idlib in het noorden is een bolwerk van de Syrische oppositie. Daar worden nu de bombardementen op uitgevoerd.

Het conflict in Syrië begon in 2011 met protesten tegen president Assad die uitmondden in een jarenlange oorlog. Daarbij zijn honderdduizenden doden gevallen en miljoenen mensen op de vlucht geslagen.

Het leger van Assad heeft het grootste deel van Syrië heroverd, maar een deel in het noorden, grenzend aan Turkije, is nog steeds in handen van gewapende oppositiegroepen, waaronder jihadistische strijders.

https://nos.nl/l/2493061


**Doden bij vergeldingsbombardementen in Syrië**

Zeker dertien mensen zijn omgekomen bij bombardementen op de noordelijke Syrische provincie Idlib, meldt de hulporganisatie Witte Helmen. Eerder werd nog een dodental van zestig genoemd.

De bombardementen zijn een vergelding van het Syrische leger na de drone-aanval op een militaire academie in Homs gisteren. Daarbij vielen zeker honderd doden.

Bij de academie was gisteren een ceremonie voor pas-afgestudeerde militairen net afgelopen toen er explosieven afgingen. De aanslag in Homs is nog niet opgeëist en de oppositie rondom Idlib ontkent betrokkenheid. Desondanks lijkt het Syrische leger er gezien de vergeldingsbombardementen wel van uit te gaan dat de oppositie erachter zit.

Het Syrische leger van Assad heeft het grootste deel van Syrië in handen. De provincie Idlib in het noorden is een bolwerk van de Syrische oppositie. Daar worden nu de bombardementen op uitgevoerd.

Het conflict in Syrië begon in 2011 met protesten tegen president Assad die uitmondden in een jarenlange oorlog. Daarbij zijn honderdduizenden doden gevallen en miljoenen mensen op de vlucht geslagen.

Het leger van Assad heeft het grootste deel van Syrië heroverd, maar een deel in het noorden, grenzend aan Turkije, is nog steeds in handen van gewapende oppositiegroepen, waaronder jihadistische strijders.

https://nos.nl/l/2493061


**Nabestaanden dankbaar voor steun na schietpartij Rotterdam**

De nabestaanden van de moeder en dochter die vorige week omkwamen bij de schietpartij in Rotterdam, zijn dankbaar voor alle steun en medeleven die zij hebben gekregen. Dat laten ze weten in een verklaring.

"We hebben afgelopen week met eigen ogen gezien en gemerkt hoe zeer het overlijden van onze geliefde Marlous en Romy ook anderen aangrijpt", schrijft de familie van de 39-jarige moeder en haar 14-jarige dochter. "Niet alleen op indrukwekkende wijze bij de woning, waar vele honderden knuffels, bloemstukken en kunstwerkjes zijn neergelegd, maar ook op andere lieve manieren zoals de crowdfunding door Romy's collega."

"Al die uitingen laten ons niet onberoerd. We zijn erg erkentelijk voor die steun", aldus de nabestaanden.

Afscheid

Hoewel de uitvaart van de moeder en dochter in besloten kring plaatsvindt, willen de nabestaanden toch anderen de kans geven om afscheid te nemen. Zondagmiddag vindt daarom een doorloopcondoleance plaats in het Maaspodium in Rotterdam. Mensen mogen langs de gesloten kisten lopen en er is de mogelijkheid om schriftelijk te condoleren.

Marlous en haar dochter Romy werden vorige week neergeschoten in hun huis aan het Heiman Dullaertplein. De vrouw overleed ter plekke, haar dochter overleed later aan haar verwondingen.

In het Erasmus MC werd op dezelfde dag de 43-jarige docent en huisarts Jurgen Damen doodgeschoten. Verdachte Fouad L. zit voorlopig vast op verdenking voor de drie moorden.

Bekijk hier een reconstructie van de gebeurtenissen in Rotterdam:

https://nos.nl/l/2493056


**Nabestaanden dankbaar voor steun na schietpartij Rotterdam**

De nabestaanden van de moeder en dochter die vorige week omkwamen bij de schietpartij in Rotterdam, zijn dankbaar voor alle steun en medeleven die zij hebben gekregen. Dat laten ze weten in een verklaring.

"We hebben afgelopen week met eigen ogen gezien en gemerkt hoe zeer het overlijden van onze geliefde Marlous en Romy ook anderen aangrijpt", schrijft de familie van de 39-jarige moeder en haar 14-jarige dochter. "Niet alleen op indrukwekkende wijze bij de woning, waar vele honderden knuffels, bloemstukken en kunstwerkjes zijn neergelegd, maar ook op andere lieve manieren zoals de crowdfunding door Romy's collega."

"Al die uitingen laten ons niet onberoerd. We zijn erg erkentelijk voor die steun", aldus de nabestaanden.

Afscheid

Hoewel de uitvaart van de moeder en dochter in besloten kring plaatsvindt, willen de nabestaanden toch anderen de kans geven om afscheid te nemen. Zondagmiddag vindt daarom een doorloopcondoleance plaats in het Maaspodium in Rotterdam. Mensen mogen langs de gesloten kisten lopen en er is de mogelijkheid om schriftelijk te condoleren.

Marlous en haar dochter Romy werden vorige week neergeschoten in hun huis aan het Heiman Dullaertplein. De vrouw overleed ter plekke, haar dochter overleed later aan haar verwondingen.

In het Erasmus MC werd op dezelfde dag de 43-jarige docent en huisarts Jurgen Damen doodgeschoten. Verdachte Fouad L. zit voorlopig vast op verdenking voor de drie moorden.

https://nos.nl/l/2493056


**Oekraïens dorp rouwt om doden na aanval: 'Uit elk gezin was wel iemand aanwezig'**

Een nachtmerrie. Zo noemt een hulpverlener de situatie in het dorp Hroza waar gisteren een raket insloeg. Reddingswerkers hebben tot in de late avond lichamen geborgen, vandaag rouwt het dorp van 300 inwoners om de 51 slachtoffers.

De aanval op Hroza was de dodelijkste van de afgelopen maanden. Van de getroffen supermarkt en een naastgelegen café is niets over.

In het café waren zo'n zestig mensen bijeen voor de uitvaart van een Oekraïense militair. Die was kort daarvoor in Hroza herbegraven, nadat hij eerder een eenvoudig tijdelijk graf had gekregen. Volgens een hulpverlener die de Oekraïense publieke omroep heeft gesproken, zijn de meeste lichamen gevonden rond een altaar waar de militair en andere oorlogsslachtoffers werden geëerd.

Volgens Oekraïense bronnen waren alleen burgers bij de herdenking. Onder de doden zijn de weduwe van de herbegraven militair, zijn zoon en diens vrouw. Ook werd een jongetje van 6 gedood.

In de video vertelt een nabestaande wat er is gebeurd. Volgens onderzoekers kan identificatie van doden soms alleen met dna-onderzoek:

Lichamen van slachtoffers werden bij elkaar gelegd rond een speeltuin. Sommige lichamen zijn verminkt. Op foto's is te zien dat niet alle doden waren afgedekt; sommigen lagen open en bloot op het gras.

Naast een schommel en een draaimolen probeerden inwoners van Hroza de doden te identificeren. Een lokale politiefunctionaris zegt dat de identificatie soms alleen kan met dna-technieken, omdat van lichamen alleen resten zijn gevonden.

Iedereen in het dorp heeft wel iemand verloren of kent een van de gewonden. In Hroza woonden ooit 330 mensen, maar veel van waren na het uitbreken van de oorlog vertrokken.

"Uit ieder gezin was wel iemand aanwezig bij de herdenking", zei de Oekraïense minister Klymenko. Volgens hem is de aanval bewust uitgevoerd rond lunchtijd. "Om zoveel mogelijk slachtoffers te maken".

'Verdomde racisten'

Volgens Klymenko zit Rusland achter de aanval. Russische eenheden zouden een Iskander-raket op het dorp hebben afgevuurd. Ook president Zelensky wees gisteren onmiddellijk naar Rusland en sprak van een "wrede Russische misdaad". Moskou heeft nog niets gezegd over de aanval.

Persbureau Reuters sprak een nabestaande, Oleksander Moechovaty. Hij is woedend. "Mijn moeder, mijn broer en mijn schoonzus zijn dood. Ik wil dat die verdomde racisten uitsterven."

De man denkt dat de daders zijn getipt over de bijeenkomst na de uitvaart. "Iemand heeft ons verraden. Het was een precieze aanval. Hij landde midden in het café."

https://nos.nl/l/2493043


**Oekraïens dorp rouwt om doden na aanval: 'Uit elk gezin was wel iemand aanwezig'**

Een nachtmerrie. Zo noemt een hulpverlener de situatie in het dorp Hroza waar gisteren een raket insloeg. Reddingswerkers hebben tot in de late avond lichamen geborgen, vandaag rouwt het dorp van 300 inwoners om de 51 slachtoffers.

De aanval op Hroza was de dodelijkste van de afgelopen maanden. Van de getroffen supermarkt en een naastgelegen café zijn niets over.

In het café waren zo'n zestig mensen bijeen voor de uitvaart van een Oekraïense militair. Die was kort daarvoor in Hroza herbegraven, nadat hij eerder een eenvoudig tijdelijk graf had gekregen. Volgens een hulpverlener die de Oekraïense publieke omroep heeft gesproken, zijn de meeste lichamen gevonden rond een altaar waar de militair en andere oorlogsslachtoffers werden geëerd.

Volgens Oekraïense bronnen waren alleen burgers bij de herdenking. Onder de doden zijn de weduwe van de herbegraven militair, zijn zoon en diens vrouw. Ook werd een jongetje van 6 gedood.

In de video vertelt een nabestaande wat er is gebeurd. Volgens onderzoekers kan identificatie van doden soms alleen met dna-onderzoek:

Lichamen van slachtoffers werden bij elkaar gelegd rond een speeltuin. Sommige lichamen zijn verminkt. Op foto's is te zien dat niet alle doden waren afgedekt; sommigen lagen open en bloot op het gras.

Naast een schommel en een draaimolen probeerden inwoners van Hroza de doden te identificeren. Een lokale politiefunctionaris zegt dat de identificatie soms alleen kan met dna-technieken, omdat van lichamen alleen resten zijn gevonden.

Iedereen in het dorp heeft wel iemand verloren of kent een van de gewonden. In Hroza woonden ooit 330 mensen, maar veel van waren na het uitbreken van de oorlog vertrokken.

"Uit ieder gezin was wel iemand aanwezig bij de herdenking", zei de Oekraïense minister Klymenko. Volgens hem is de aanval bewust uitgevoerd rond lunchtijd. "Om zoveel mogelijk slachtoffers te maken".

'Verdomde racisten'

Volgens Klymenko zit Rusland achter de aanval. Russische eenheden zouden een Iskander-raket op het dorp hebben afgevuurd. Ook president Zelensky wees gisteren onmiddellijk naar Rusland en sprak van een "wrede Russische misdaad". Moskou heeft nog niets gezegd over de aanval.

Persbureau Reuters sprak een nabestaande, Oleksander Moechovaty. Hij is woedend. "Mijn moeder, mijn broer en mijn schoonzus zijn dood. Ik wil dat die verdomde racisten uitsterven."

De man denkt dat de daders zijn getipt over de bijeenkomst na de uitvaart. "Iemand heeft ons verraden. Het was een precieze aanval. Hij landde midden in het café."

https://nos.nl/l/2493043


**Oekraïens dorp rouwt om doden na aanval: 'Uit elk gezin was wel iemand aanwezig'**

Een nachtmerrie. Zo noemt een hulpverleners de situatie in het dorp Hroza waar gisteren een raket insloeg. Reddingswerkers hebben tot in de late avond lichamen geborgen, vandaag rouwt het dorp van 300 inwoners om de 51 slachtoffers.

De aanval op Hroza was de dodelijkste van de afgelopen maanden. Van de getroffen supermarkt en een naastgelegen café zijn niets over.

In het café waren zo'n zestig mensen bijeen voor de uitvaart van een Oekraïense militair. Die was kort daarvoor in Hroza herbegraven, nadat hij eerder een eenvoudig tijdelijk graf had gekregen. Volgens een hulpverlener die de Oekraïense publieke omroep heeft gesproken, zijn de meeste lichamen gevonden rond een altaar waar de militair en andere oorlogsslachtoffers werden geëerd.

Volgens Oekraïense bronnen waren alleen burgers bij de herdenking. Onder de doden zijn de weduwe van de herbegraven militair, zijn zoon en diens vrouw. Ook werd een jongetje van 6 gedood.

In de video vertelt een nabestaande wat er is gebeurd. Volgens onderzoekers kan identificatie van doden soms alleen met dna-onderzoek:

Lichamen van slachtoffers werden bij elkaar gelegd rond een speeltuin. Sommige lichamen zijn verminkt. Op foto's is te zien dat niet alle doden waren afgedekt; sommigen lagen open en bloot op het gras.

Naast een schommel en een draaimolen probeerden inwoners van Hroza de doden te identificeren. Een lokale politiefunctionaris zegt dat de identificatie soms alleen kan met dna-technieken, omdat van lichamen alleen resten zijn gevonden.

Iedereen in het dorp heeft wel iemand verloren of kent een van de gewonden. In Hroza woonden ooit 330 mensen, maar veel van waren na het uitbreken van de oorlog vertrokken.

"Uit ieder gezin was wel iemand aanwezig bij de herdenking", zei de Oekraïense minister Klymenko. Volgens hem is de aanval bewust uitgevoerd rond lunchtijd. "Om zoveel mogelijk slachtoffers te maken".

'Verdomde racisten'

Volgens Klymenko zit Rusland achter de aanval. Russische eenheden zouden een Iskander-raket op het dorp hebben afgevuurd. Ook president Zelensky wees gisteren onmiddellijk naar Rusland en sprak van een "wrede Russische misdaad". Moskou heeft nog niets gezegd over de aanval.

Persbureau Reuters sprak een nabestaande, Oleksander Moechovaty. Hij is woedend. "Mijn moeder, mijn broer en mijn schoonzus zijn dood. Ik wil dat die verdomde racisten uitsterven."

De man denkt dat de daders zijn getipt over de bijeenkomst na de uitvaart. "Iemand heeft ons verraden. Het was een precieze aanval. Hij landde midden in het café."

https://nos.nl/l/2493043


**Rugzakken van bootvluchtelingen spoelen aan op Texel**

Strandjutters op Texel vinden steeds vaker rugzakken met persoonlijke bezittingen van bootvluchtelingen. Jutter Maarten Brugge probeert te achterhalen wat de eigendommen vertellen over de gevluchte mensen.

Het gaat om bezittingen van mensen die proberen vanaf de westkust van Frankrijk over te steken naar Engeland. Volgens cijfers van de Britse regering waren dat de afgelopen vijf jaar meer dan 100.000 migranten. "De Engelse kustwacht pikt de mensen op, brengt ze aan land, maar laat de bootjes drijven", aldus Brugge.

De persoonlijke spullen uit de bootjes drijven mee met de stroming en spoelen dus ook aan in Nederland. "Als de wind westelijk is, zoals de afgelopen dagen, weet ik al dat de kans heel groot is dat er spullen zijn aangespoeld van vluchtelingen: reddingsvesten, schoenen, rugtassen. Soms vol met spullen. Gisteren zat er een pakje paracetamol, natte pleisters en een tandenborstel in", vertelt Brugge aan NH Nieuws.

"Zo vaak vinden we wat. Eigenlijk altijd wel iets als ik op het strand kom", zegt Maarten Brugge. "We hebben er zelfs maar een nieuwe term voor bedacht: vluchtelingentasjes."

De Texelaar probeert soms uit te zoeken waar de bezittingen vandaan komen, zoals bij de tandenborstel die hij gisteren vond. "Het blijkt er een uit Italië. Een militaire tandenborstel. Dus ik stel me dan zo voor dat mensen eerst naar Italië zijn gevlucht en daar in een kamp deze hebben gekregen."

Zolang er geen documenten of paspoorten in de tassen zitten, mag hij zelf weten wat hij met de spullen doet. "De spullen hebben honderden kilometers gedreven, maar zijn soms nog in goede staat. Ik heb thuis zes rugtassen die ik gebruik."

Maar Maarten houdt tijdens zijn rondje strand ook steeds vaker rekening met een andere vondst: dat er een keer een lichaam aanspoelt. Het gaat namelijk ook weleens mis op Het Kanaal.

"Ik heb nu al weleens dat ik in de verte wat groots zie liggen en denk: oeh, shit. Maar dan blijkt het gelukkig een stuk hout of visnet te zijn."

https://nos.nl/l/2493041


**Leger VS schiet Turkse drone neer in Syrië**

In het noorden van Syrië heeft het Amerikaanse leger een bewapende Turkse drone neergehaald die zich op minder dan een halve kilometer van de Amerikaanse strijdkrachten bevond.

Volgens Pentagon-woordvoerder Patrick Ryder voerden drones aanvallen uit op nabijgelegen Koerdische doelen in Syrië als vergelding voor een zelfmoordaanslag zondag in de Turkse hoofdstad Ankara. Daarbij raakten twee agenten lichtgewond. De aanslag is opgeëist door de Koerdische beweging PKK.

Het komt zelden voor dat twee NAVO-leden geweld gebruiken tegen elkaar. De beslissing om de bewapende drone van een bondgenoot neer te halen werd volgens Ryder genomen op basis van het recht op zelfverdediging. Ryder zei verder dat er geen aanwijzingen waren dat Turkije opzettelijk Amerikaanse troepen aanviel.

Meerdere keren gebeld

Voorafgaand aan het uitschakelen van de drone zou er meerdere keren zijn gebeld naar het Turkse leger met het verzoek de drone weg te halen. In die gesprekken was ook gewaarschuwd dat Amerika zou ingrijpen als de drone niet zou weggaan, zeggen anonieme overheidsbronnen tegen persbureau AP.

Turkije heeft niet gereageerd op het neerschieten van de drone. Volgens Koerdische bronnen zijn door de Turkse aanvallen in Syrië donderdag tenminste negen mensen gedood.

In Syrië zijn circa 900 Amerikaanse militairen gestationeerd om terreurgroep IS te bestrijden.

https://nos.nl/l/2493024


**Leger VS schiet Turkse drone neer in Syrië**

In het noorden van Syrië heeft het Amerikaanse leger een bewapende Turkse drone neergehaald die zich op minder dan een halve kilometer van de Amerikaanse strijdkrachten bevond.

Volgens Pentagon-woordvoerder Patrick Ryder voerden drones aanvallen uit op nabijgelegen Koerdische doelen in Syrië als vergelding voor een zelfmoordaanslag zondag in de Turkse hoofdstad Ankara. Daarbij raakten twee agenten lichtgewond. De aanslag is opgeëist door de Koerdische beweging PKK.

Het neerhalen van de drone is opmerkelijk omdat de VS en Turkije allebei lid zijn van de NAVO. De beslissing om de bewapende drone van een bondgenoot neer te halen werd volgens Ryder genomen op basis van het recht op zelfverdediging. Ryder zei verder dat er geen aanwijzingen waren dat Turkije opzettelijk Amerikaanse troepen aanviel.

Meerdere keren gebeld

Voorafgaand aan het uitschakelen van de drone zou er meerdere keren zijn gebeld naar het Turkse leger met het verzoek de drone weg te halen. In die gesprekken was ook gewaarschuwd dat Amerika zou ingrijpen als de drone niet zou weggaan, zeggen anonieme overheidsbronnen tegen persbureau AP.

Turkije heeft niet gereageerd op het neerschieten van de drone. Volgens Koerdische bronnen zijn door de Turkse aanvallen in Syrië donderdag tenminste negen mensen gedood.

In Syrië zijn circa 900 Amerikaanse militairen gestationeerd om terreurgroep IS te bestrijden.

https://nos.nl/l/2493024


**Twee aanhoudingen nadat wapen afging in trein Rotterdam**

In Rotterdam zijn twee mannen aangehouden na een schietincident in een trein op station Rotterdam Centraal. Ze waren betrokken bij een ruzie die uitmondde in een vechtpartij, meldt de politie. Daarbij is mogelijk een vuurwapen op de grond gevallen en afgegaan.

De mannen, beiden 18 jaar, zijn daarna de trein uitgestapt en weggerend, maar konden toch worden opgepakt. De politie zoekt nog naar andere verdachten en vraagt getuigen zich te melden.

Bij het incident is niemand gewond geraakt, maar dat had volgens de Rotterdamse politie ook heel anders kunnen aflopen.

https://nos.nl/l/2493023


**Twee arrestaties na wedstrijd AZ-Legia Warschau, mogelijk Poolse spelers**

Na afloop van de wedstrijd AZ-Legia Warschau zijn twee mensen gearresteerd. Volgens Poolse media gaat het om twee spelers van Legia Warschau.

In de aanloop naar de wedstrijd was het ook al onrustig. Aanhangers van de Poolse voetbalclub hebben de toegangspoort van het stadion in Alkmaar bestormd, meldt de politie. Daarbij is één ME'er bewusteloos geraakt. De gewonde ME'er is behandeld en kon daarna niet verder werken.

De mobiele eenheid wist de bestorming niet te voorkomen, vanwege het heftige geweld dat tegen stewards en de politie werd gebruikt, meldt de politie. De ME heeft traangas ingezet. De Legia-aanhangers wisten een aantal wapenstokken en pepperspray van de ME afhandig te maken.

Een aantal bezoekers wist vanwege de onrust zonder kaartje of controle van de toegangsbewijzen het stadion binnen te komen.

Uit de bus gehaald

Na afloop werden volgens Poolse media de spelers en staf van de club door de politie tegengehouden toen ze het stadion wilden verlaten. Daarbij ontstonden schermutselingen en de politie zou een ultimatum hebben gesteld. De twee spelers moesten uit de bus komen en mee naar het bureau of de hele bus zou worden leeggehaald.

https://nos.nl/l/2493021


**Twee arrestaties na wedstrijd AZ-Legia Warschau, mogelijk Poolse spelers**

Na afloop van de wedstrijd AZ-Legia Warschau zijn twee mensen gearresteerd meldt persbureau ANP. Volgens Poolse media gaat het om twee spelers van Legia Warschau.

In de aanloop naar de wedstrijd was het ook al onrustig. Aanhangers van de Poolse voetbalclub hebben de toegangspoort van het stadion in Alkmaar bestormd, meldt de politie. Daarbij is één ME'er bewusteloos geraakt. De gewonde ME'er is behandeld en kon daarna niet verder werken.

De mobiele eenheid wist de bestorming niet te voorkomen, vanwege het heftige geweld dat tegen stewards en de politie werd gebruikt, meldt de politie. De ME heeft traangas ingezet. De Legia-aanhangers wisten een aantal wapenstokken en pepperspray van de ME afhandig te maken.

Een aantal bezoekers wist vanwege de onrust zonder kaartje of controle van de toegangsbewijzen het stadion binnen te komen.

Uit de bus gehaald

Na afloop werden volgens Poolse media de spelers en staf van de club door de politie tegengehouden toen ze het stadion wilden verlaten. Daarbij ontstonden schermutselingen en de politie zou een ultimatum hebben gesteld. De twee spelers moesten uit de bus komen en mee naar het bureau of de hele bus zou worden leeggehaald.

https://nos.nl/l/2493021


**ME'er bewusteloos na geweld door Legia-aanhangers in Alkmaar**

In de aanloop naar de wedstrijd AZ-Legia Warschau hebben aanhangers van de Poolse voetbalclub de toegangspoort van het stadion in Alkmaar bestormd. Daarbij is één ME'er bewusteloos geraakt. De gewonde ME'er is behandeld en kon daarna niet verder werken.

De mobiele eenheid wist de bestorming niet te voorkomen, vanwege het heftige geweld dat tegen stewards en de politie werd gebruikt, meldt de politie. De ME heeft traangas ingezet. De Legia-aanhangers wisten een aantal wapenstokken en pepperspray van de ME afhandig te maken.

Een aantal bezoekers wist vanwege de onrust zonder kaartje of controle van de toegangsbewijzen het stadion binnen te komen.

https://nos.nl/l/2493021


**De Jonge verwijt FVD-Kamerlid 'reinste complotretoriek', 'ondermijnt rechtsstaat'**

Het referendumvoorstel van Forum voor Democratie heeft zware kritiek gekregen van het kabinet. Demissionair minister De Jonge van Binnenlandse Zaken, die namens het kabinet in een Kamerdebat reageerde op het wetsvoorstel, uitte ernstige bezwaren tegen de verdediging van FvD. Kamerlid Gideon van Meijeren noemde een referendum nodig omdat de overheid niet te vertrouwen en corrupt is.

De Jonge reageerde: "Je reinste complotretoriek. En dat is dus het kleurbad waarin dit initiatiefwetsvoorstel is komen te liggen. En dat in deze zaal, op het belangrijkste podium van het land, hier in midden deze Tweede Kamer."

De Jonge verwijt FvD-Kamerlid Van Meijeren het verspreiden van "totale onzin die niet onschuldig is" in de Tweede Kamer. Hij verwijst naar uitspraken van Van Meijeren vorige week in een debat over een FVD-plan om een raadgevend referendum in te voeren naar Zwitsers model.

Corruptie

De Jonge, sinds begin september ook minister van Binnenlandse Zaken en verantwoordelijk voor de democratische rechtsstaat, greep het debat over het referendum aan om te waarschuwen voor het gedachtegoed van Forum voor Democratie. Aan het eind van het debat sprak De Jonge zijn grote ongenoegen uit over de teksten van het FvD-Kamerlid. "Hij (Van Meijeren, red.) sprak over corruptie in het parlement, de regering en de rechtelijke macht. We zouden leven in een postdemocratisch tijdperk en bewegen richting een totalitaire staat", aldus De Jonge.

Het is niet gebruikelijk dat een minister het woord neemt om kritiek te uiten op het gedachtegoed van een politieke partij. Maar De Jonge vindt het als minister van Binnenlandse Zaken zijn taak om Kamerleden aan te spreken als zij, in zijn ogen, de democratische rechtsstaat in diskrediet brengen.

Indoctrinatie

De CDA-minister vindt het ook onacceptabel dat het Forum-Kamerlid sprak over "ontmenselijking", "uitsluiting en onteigening onder valse voorwendselen", "buitensporig politieoptreden", "de inzet van het leger tegen weerloze burgers" en "door de staat opgedrongen seksuele indoctrinatie en ideologieën".

"Je kunt zeggen: het is totale onzin en dat is het ook. Maar het is ook onzin die niet onschuldig is", benadrukte De Jonge vanavond. "Het kan ondermijnend zijn voor de democratische rechtsstaat." Hij vindt het referendumplan van Forum niet goed, omdat het veel te veel gebaseerd is op het complotdenken van die partij.

Haatberichten

Volgens de minister worden ambtenaren, rechters, volksvertegenwoordigers en bestuurders verdacht gemaakt. En dat heeft gevolgen, weet De Jonge. "Het biedt een onaanzienlijke groep mensen een legitimatie voor gescheld en haatberichten op internet en erger." De minister zegt het niet expliciet, maar lijkt hiermee te verwijzen naar de toenemende bedreigingen aan het adres van politici en de aangescherpte beveiliging van die politici.

De minister zegt dat hij heeft getwijfeld of hij deze kritiek op de FvD-uitspraken zou uiten, omdat er dan ook meer aandacht aan wordt gegeven. De Jonge vindt echter dat de Forum-opvattingen in de Tweede Kamer niet onweersproken moeten blijven. "Het is noodzakelijk om geen zuurstof te geven aan dit soort pyromanenpolitiek".

Wegwuiven

Van Meijeren vindt dat de minister inhoudelijk moet ingaan op zijn opmerkingen in plaats van ze "gemakzuchtig weg te wuiven als complottheorie". De Jonge is op dat verzoek niet ingegaan, omdat hij het FvD-gedachtegoed geen podium wil geven.

https://nos.nl/l/2493020


**De Jonge verwijt FVD-Kamerlid 'reinste complotretoriek', 'ondermijnt rechtsstaat'**

Het referendumvoorstel van Forum voor Democratie heeft zware kritiek gekregen van het kabinet. Demissionair minister De Jonge van Binnenlandse Zaken, die namens het kabinet in een Kamerdebat reageerde op het wetsvoorstel, uitte ernstige bezwaren tegen de verdediging van FvD. Kamerlid Gideon van Meijeren noemde een referendum nodig omdat de overheid niet te vertrouwen en corrupt is.

De Jonge reageerde: "Je reinste complotretoriek. En dat is dus het kleurbad waarin dit initiatiefwetsvoorstel is komen te liggen. En dat in deze zaal, op het belangrijkste podium van het land, hier midden in deze Tweede Kamer."

De Jonge verwijt FvD-Kamerlid Van Meijeren het verspreiden van "totale onzin die niet onschuldig is" in de Tweede Kamer. Hij verwijst naar uitspraken van Van Meijeren vorige week in een debat over een FvD-plan om een raadgevend referendum in te voeren naar Zwitsers model.

Corruptie

De Jonge, sinds begin september ook minister van Binnenlandse Zaken en verantwoordelijk voor de democratische rechtsstaat, greep het debat over het referendum aan om te waarschuwen voor het gedachtegoed van Forum voor Democratie. Aan het eind van het debat sprak De Jonge zijn grote ongenoegen uit over de teksten van het FvD-Kamerlid. "Hij sprak over corruptie in het parlement, de regering en de rechterlijke macht. We zouden leven in een postdemocratisch tijdperk en, hij zegt het echt, bewegen richting een totalitaire staat", herhaalde De Jonge de woorden van Van Meijeren.

Het is niet gebruikelijk dat een minister het woord neemt om kritiek te uiten op het gedachtegoed van een politieke partij. Maar De Jonge vindt het als minister van Binnenlandse Zaken zijn taak om Kamerleden aan te spreken als zij, in zijn ogen, de democratische rechtsstaat in diskrediet brengen.

Indoctrinatie

De CDA-minister vindt het ook onacceptabel dat het Forum-Kamerlid sprak over "ontmenselijking", "uitsluiting en onteigening onder valse voorwendselen", "buitensporig politieoptreden", "de inzet van het leger tegen weerloze burgers" en "door de staat opgedrongen seksuele indoctrinatie en ideologieën".

"Je kunt zeggen: het is totale onzin en dat is het ook. Maar het is ook onzin die niet onschuldig is", benadrukte De Jonge vanavond. "Het kan ondermijnend zijn voor de democratische rechtsstaat." Hij vindt het referendumplan van Forum niet goed, omdat het veel te veel gebaseerd is op het complotdenken van die partij.

Haatberichten

Volgens de minister worden ambtenaren, rechters, volksvertegenwoordigers en bestuurders verdacht gemaakt. En dat heeft gevolgen, weet De Jonge. "Het biedt een onaanzienlijke groep mensen een legitimatie voor gescheld en haatberichten op internet en erger." De minister zegt het niet expliciet, maar lijkt hiermee te verwijzen naar de toenemende bedreigingen aan het adres van politici en de aangescherpte beveiliging van die politici.

De minister zegt dat hij heeft getwijfeld of hij deze kritiek op de FvD-uitspraken zou uiten, omdat er dan ook meer aandacht aan wordt gegeven. De Jonge vindt echter dat de Forum-opvattingen in de Tweede Kamer niet onweersproken moeten blijven. "Het is noodzakelijk om geen zuurstof te geven aan dit soort pyromanenpolitiek".

Wegwuiven

Van Meijeren vindt dat de minister inhoudelijk moet ingaan op zijn opmerkingen in plaats van ze "gemakzuchtig weg te wuiven als complottheorie". De Jonge is op dat verzoek niet ingegaan, omdat hij het FvD-gedachtegoed geen podium wil geven.

https://nos.nl/l/2493020


**De Jonge verwijt FVD-Kamerlid 'reinste complotretoriek', 'ondermijnt rechtsstaat'**

Het referendumvoorstel van Forum voor Democratie heeft zware kritiek gekregen van het kabinet. Demissionair minister De Jonge van Binnenlandse Zaken, die namens het kabinet in een Kamerdebat reageerde op het wetsvoorstel, uitte ernstige bezwaren tegen de verdediging van FvD. Kamerlid Gideon van Meijeren noemde een referendum nodig omdat de overheid niet te vertrouwen en corrupt is.

De Jonge reageerde: "Je reinste complotretoriek. En dat is dus het kleurbad waarin dit initiatiefwetsvoorstel is komen te liggen. En dat in deze zaal, op het belangrijkste podium van het land, hier in midden deze Tweede Kamer."

De Jonge verwijt FvD-Kamerlid Van Meijeren het verspreiden van "totale onzin die niet onschuldig is" in de Tweede Kamer. Hij verwijst naar uitspraken van Van Meijeren vorige week in een debat over een FVD-plan om een raadgevend referendum in te voeren naar Zwitsers model.

Corruptie

De Jonge, sinds begin september ook minister van Binnenlandse Zaken en verantwoordelijk voor de democratische rechtsstaat, greep het debat over het referendum aan om te waarschuwen voor het gedachtegoed van Forum voor Democratie. Aan het eind van het debat sprak De Jonge zijn grote ongenoegen uit over de teksten van het FvD-Kamerlid. "Hij sprak over corruptie in het parlement, de regering en de rechtelijke macht. We zouden leven in een postdemocratisch tijdperk en, hij zegt het echt, bewegen richting een totalitaire staat", herhaalde De Jonge de woorden van Van Meijeren.

Het is niet gebruikelijk dat een minister het woord neemt om kritiek te uiten op het gedachtegoed van een politieke partij. Maar De Jonge vindt het als minister van Binnenlandse Zaken zijn taak om Kamerleden aan te spreken als zij, in zijn ogen, de democratische rechtsstaat in diskrediet brengen.

Indoctrinatie

De CDA-minister vindt het ook onacceptabel dat het Forum-Kamerlid sprak over "ontmenselijking", "uitsluiting en onteigening onder valse voorwendselen", "buitensporig politieoptreden", "de inzet van het leger tegen weerloze burgers" en "door de staat opgedrongen seksuele indoctrinatie en ideologieën".

"Je kunt zeggen: het is totale onzin en dat is het ook. Maar het is ook onzin die niet onschuldig is", benadrukte De Jonge vanavond. "Het kan ondermijnend zijn voor de democratische rechtsstaat." Hij vindt het referendumplan van Forum niet goed, omdat het veel te veel gebaseerd is op het complotdenken van die partij.

Haatberichten

Volgens de minister worden ambtenaren, rechters, volksvertegenwoordigers en bestuurders verdacht gemaakt. En dat heeft gevolgen, weet De Jonge. "Het biedt een onaanzienlijke groep mensen een legitimatie voor gescheld en haatberichten op internet en erger." De minister zegt het niet expliciet, maar lijkt hiermee te verwijzen naar de toenemende bedreigingen aan het adres van politici en de aangescherpte beveiliging van die politici.

De minister zegt dat hij heeft getwijfeld of hij deze kritiek op de FvD-uitspraken zou uiten, omdat er dan ook meer aandacht aan wordt gegeven. De Jonge vindt echter dat de Forum-opvattingen in de Tweede Kamer niet onweersproken moeten blijven. "Het is noodzakelijk om geen zuurstof te geven aan dit soort pyromanenpolitiek".

Wegwuiven

Van Meijeren vindt dat de minister inhoudelijk moet ingaan op zijn opmerkingen in plaats van ze "gemakzuchtig weg te wuiven als complottheorie". De Jonge is op dat verzoek niet ingegaan, omdat hij het FvD-gedachtegoed geen podium wil geven.

https://nos.nl/l/2493020


**Extinction Rebellion schort acties A12 tijdelijk op **

Extinction Rebellion stopt voorlopig met de dagelijkse acties op de A12. De protestgroep schort de acties op omdat in de Tweede Kamer een motie is ingediend om fossiele subsidies af te bouwen, bevestigt een woordvoerder aan de NOS.

Komende dinsdag stemmen Tweede Kamerleden over de motie van GroenLinks en D66. Mocht die het niet halen, dan wil Extinction Rebellion de Utrechtsebaan in Den Haag opnieuw blokkeren. "Als de motie niet wordt aangenomen, komen we terug met nog veel meer", meldt de actiegroep in een persbericht.

Ook als de motie het wel haalt, zijn nieuwe acties niet uitgesloten, schrijft de beweging. "Als de motie wordt aangenomen, bekijken we deze kritisch. Als de voorwaarden niet goed genoeg zijn, beraden we ons op volgende stappen."

De klimaatactiegroep heeft 27 dagen lang iedere dag actiegevoerd op de A12. Daarbij werd door de politie ingegrepen met een waterkanon en werden soms honderden arrestaties verricht.

https://nos.nl/l/2493008


**Schietongeval in Afghanistan was te voorkomen, oordeelt inspectie**

In januari 2021 raakte een Nederlandse militair ernstig gewond bij een schietincident in Mazar-e-Sharif, in Afghanistan. Bijna drie jaar later concludeert de Inspectie Veiligheid Defensie dat het voorval in kamp Marmal "niet onafwendbaar" was.

Om tot dat oordeel te komen heeft de Inspectie een reconstructie van de zaak gemaakt. Daaruit blijkt dat op verschillende momenten extra checks uitgevoerd hadden moeten worden. Volgens de Inspectie ontbrak op het moment van het ongeval een specialist die de verantwoordelijke commandant kon helpen "met kennis, inzichten en advies op het gebied van veiligheid en risicobeheersing". Daarnaast was er onvoldoende toezicht en ondersteuning vanuit Den Haag.

Voor de toekomst pleit de inspectie niet voor een "reeks maatregelen en regels, want die zijn er al". Wel moet er meer tijd en aandacht worden besteed aan risico's.

Verwisseld

Bij het schietincident werden zogeheten blanks, oefenpatronen die trainingen realistischer maken, verwisseld met scherpe munitie. Dat kon gebeuren doordat de scherpe patronen onbedoeld op de achterbank van een van de voertuigen op het oefenterrein terechtkwamen.

De schutter gebruikte onbedoeld een magazijn dat niet met oefenpatronen, maar scherpe munitie was gevuld. Dat er een risico was op verwisseling werd vooraf niet goed onderkend, zegt de inspectie.

Het ministerie van Defensie neemt de aanbevelingen van de inspectie over. "Wij betreuren dat deze ongevallen hebben plaatsgevonden en leven mee met de slachtoffers", schrijven minister Ollongren en staatssecretaris Van der Maat in een brief aan de Tweede Kamer.

Mondingsstoppen

In die brief staat dat Defensie zich inspant om veiligheidsbewustzijn uit te dragen en te vergroten. Defensie heeft in 2021 een e-training ontwikkeld met het doel militairen meer veiligheidsbewust te maken. Naar aanleiding van het nieuwe rapport wordt die module geactualiseerd en herzien.

Daarnaast benoemen Ollongren en van der Maat dat in 2022 is besloten om met andere mondingsstoppen te gaan werken. De zogeheten 'safety-mondingsstoppen' kunnen scherpe munitie tegenhouden wanneer daar onbedoeld mee wordt geschoten, zoals in 2021 in Afghanistan gebeurde. Op dit moment loopt daarvoor nog een aanbesteding, Defensie is van plan om daarna zo snel mogelijk de nieuwe mondingsstoppen aan te schaffen.

https://nos.nl/l/2492999


**Honderd doden bij droneaanval op militaire academie Syrië**

Bij een droneaanval op een academie van het Syrische leger in de stad Homs zijn zeker honderd doden gevallen. De aanval kwam enkele minuten nadat de Syrische minister van Defensie een beëdigingsceremonie in het complex had verlaten. Dat meldt persbureau Reuters op basis van bronnen bij de Syrische overheid.

Onder de doden zijn zowel burgers als militairen, maakte het Syrische ministerie van Defensie bekend. Het ministerie beschuldigt "terreurgroepen" van de aanval. Tot nu toe heeft niemand de verantwoordelijkheid opgeëist.

Na de beëdiging waren de aanwezigen naar een binnenplaats gegaan, waar de explosieven afgingen. "We weten niet waar het vandaan kwam", zegt een getuige tegen Reuters. "Overal lagen lijken." Volgens het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten zijn ruim 125 mensen gewond geraakt.

Bombardementen op Idlib

De Syrische ministeries van Defensie en Buitenlandse Zaken kwamen na de aanval met verklaringen waarin ze zeiden hard terug te slaan. Regeringstroepen voerden vandaag zware bombardementen uit op Idlib, een bolwerk van de Syrische oppositie.

Het conflict in Syrië begon in 2011 met protesten tegen president Assad die uitmondden in een jarenlange oorlog waarbij honderdduizenden doden zijn gevallen en miljoenen zijn gevlucht.

Het leger van Assad heeft het grootste deel van Syrië heroverd, maar een deel in het noorden, grenzend aan Turkije, is nog steeds in handen van gewapende oppositiegroepen, waaronder jihadistische strijders.

https://nos.nl/l/2492996


**Honderd doden bij droneaanval op militaire academie Syrië**

Bij een droneaanval op een academie van het Syrische leger in de stad Homs zijn zeker honderd doden gevallen. De aanval kwam enkele minuten nadat de Syrische minister van Defensie een beëdigingsceremonie in het complex had verlaten. Dat meldt persbureau Reuters op basis van bronnen bij de Syrische overheid.

Onder de doden zijn zowel burgers als militairen, maakte het Syrische ministerie van Defensie bekend. Het ministerie beschuldigt "terreurgroepen" van de aanval. Tot nu toe heeft niemand de verantwoordelijkheid voor de aanval opgeëist.

Na de beëdiging waren de aanwezigen naar een binnenplaats gegaan, waar de explosieven afgingen. "We weten niet waar het vandaan kwam", zegt een getuige tegen Reuters. "Overal lagen lijken." Volgens het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten zijn ruim 125 mensen gewond geraakt.

Bombardementen op Idlib

De Syrische ministeries van Defensie en Buitenlandse Zaken kwamen na de aanval met verklaringen waarin ze zeiden hard terug te slaan. Regeringstroepen voerden vandaag zware bombardementen uit op Idlib, een bolwerk van de Syrische oppositie.

Het conflict in Syrië begon in 2011 met protesten tegen president Assad die uitmondden in een jarenlange oorlog waarbij honderdduizenden doden zijn gevallen en miljoenen zijn gevlucht.

Het leger van Assad heeft het grootste deel van Syrië heroverd, maar een deel in het noorden, grenzend aan Turkije, is nog steeds in handen van gewapende oppositiegroepen, waaronder jihadistische strijders.

https://nos.nl/l/2492996


**Honderd doden bij droneaanval op militaire academie Syrië**

Bij een droneaanval op een academie van het Syrische leger in de stad Homs zijn zeker honderd doden gevallen. De aanval kwam enkele minuten nadat de Syrische minister van Defensie een beëdigingsceremonie in het complex had verlaten. Dat meldt persbureau Reuters op basis van bronnen bij de Syrische overheid.

Onder de doden zijn zowel burgers als militairen, maakte het Syrische ministerie van Defensie bekend. Het ministerie beschuldigt "terreurgroepen" van de aanval. Tot nu toe heeft niemand de verantwoordelijkheid opgeëist.

Na de beëdiging waren de aanwezigen naar een binnenplaats gegaan, waar de explosieven afgingen. "We weten niet waar het vandaan kwam", zegt een getuige tegen Reuters. "Overal lagen lijken." Volgens het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten zijn ruim 125 mensen gewond geraakt.

De Syrische ministeries van Defensie en Buitenlandse Zaken kwamen na de aanval met verklaringen waarin ze zeiden hard terug te slaan. Regeringstroepen voerden vandaag zware bombardementen uit op Idlib, een bolwerk van de Syrische oppositie.

Het conflict in Syrië begon in 2011 met protesten tegen president Assad die uitmondden in een jarenlange oorlog waarbij honderdduizenden doden zijn gevallen en miljoenen zijn gevlucht.

Het leger van Assad heeft het grootste deel van Syrië heroverd, maar een deel in het noorden, grenzend aan Turkije, is nog steeds in handen van gewapende oppositiegroepen, waaronder jihadistische strijders.

https://nos.nl/l/2492996


**Enquêteverhoren klaar: hoe de jacht van de overheid op fraudeurs uit de hand liep**

"De waaromvraag, hoe hebben we het kunnen doen? Dat is mijn vraag ook." Met die woorden van ombudsman Reinier van Zutphen werden vandaag de openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening besloten.

De afgelopen vier weken zijn zo'n veertig (oud-)politici, ambtenaren, slachtoffers en andere betrokkenen verhoord - en Mark Rutte twee keer. Uit de gesprekken rijst het beeld van een systeem dat mensen eenvoudig kon vermalen, dat niet makkelijk kon worden bijgestuurd en dat vooral werd opgetuigd vanwege het bééld dat er veel fraude was.

Het anti-fraudesysteem paste prima in de politieke tijdsgeest, blijkt uit de verhoren, die veel gingen over de periode vanaf ongeveer een decennium geleden. Toen werd de Fraudewet ingevoerd om misbruik van uitkeringen tegen te gaan. Die wet is een belangrijk richtpunt voor de enquêtecommissie.

De Fraudewet leidde ertoe dat mensen torenhoge boetes moesten betalen als ze te veel uitkering kregen doordat ze bijvoorbeeld verkeerde informatie hadden opgegeven. Het doel was fraudeurs aanpakken, maar veel goedbedoelende uitkeringsontvangers kwamen erdoor in de problemen. Boetes werden verrekend met uitkeringen, waardoor mensen in de praktijk geen inkomen meer hadden.

Omkieperende economie

Het was een tijd dat de economie aan het "omkieperen" was, haalde demissionair premier Rutte (VVD) de bankencrisis aan. Dat maakte het extra belangrijk om belastinggeld goed uit te geven. En dus om streng op te treden tegen misbruik ervan. Voormalig minister Henk Kamp van Sociale Zaken (VVD) wees op "gevoelens uit de samenleving" dat er werd gesjoemeld.

Concrete cijfers over ernstig toegenomen fraude waren er niet. De Raad van State zei in zijn advies over het voorstel van de Fraudewet niet overtuigd te zijn "dat de omvang van de fraude zodanig is toegenomen dat daarom een forse verzwaring van het sanctieregime nodig is".

De wet kwam er toch en uitkeringsinstantie UWV zag al snel de keerzijde. De uitvoerder was verplicht hoge boetes op te leggen, vertelde oud-bestuursvoorzitter Bruno Bruins, aan mensen die niet bezig waren "de boel te flessen". Het ging om mensen "in een wiebelige periode in hun leven" die net hun baan kwijt waren.

Nieuwsuur vatte een groot deel van de verhoren samen:

Maar foutjes in aanvragen moesten worden afgestraft, want de Fraudewet bood volgens de uitvoerders geen ruimte voor coulance. Maatwerk "kon en mocht niet", schetste oud-UWV-directeur Felix Kemperman het beleid. Kamp weersprak dat overigens. Naarmate verwijtbaarheid van een overtreding minder groot was, konden de uitvoerders wel degelijk een lagere of geen boete opleggen, zei hij.

Bij de politiek kwamen desondanks al snel signalen binnen dat de Fraudewet niet zou werken. CDA-Kamerlid Pieter Heerma herinnerde zich "boze ambtenaren" die te weinig ruimte voelden om mensen fatsoenlijk te helpen. "Het kon niet goed gaan met deze wet," zei oud-SP-Kamerlid Sadet Karabulut.

Daarna waren nog een ferme uitspraak van de Centrale Raad van Beroep en een snoeihard rapport van de Nationale Ombudsman nodig om de wet minder streng te maken. Te laat, erkende toenmalig minister Lodewijk Asscher (PvdA) van Sociale Zaken. Het was een slechte wet die hem "buikpijn" gaf, memoreerde hij.

De feedbackloop

Rutte kijkt daar anders naar. Dat er mensen gedupeerd zijn, is te betreuren, maar dat de wet na bijna twee jaar werd versoepeld, laat juist zien dat de "feedbackloop" werkt, zei de demissionair premier. Dat was niet het geval bij het toeslagenschandaal, een andere belangrijke kernpunt van de verhoren.

De affaire kwam drie jaar geleden ook aan bod in de de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, die het einde van kabinet-Rutte III inluidde. Een aantal hoofdrolspelers van destijds was er dit keer weer. Zo herhaalde oud-staatssecretaris van Financiën Frans Weekers (VVD) voor de commissie dat de Bulgarenfraude een belangrijke aanjager was voor de fraudejacht. Er ontstond een "enorme druk" om toeslagenfraude aan te pakken.

'Wakker worden is werken'

Dus dat deed de dienst Toeslagen, hoewel daarvoor niet goed toegerust en onderbemand. Crux van het anti-fraudebeleid was dat toeslagen helemaal moesten worden terugbetaald als er iets niet klopte aan een aanvraag. Ook hier kon dat een onbedoeld klein foutje zijn, in een voor veel mensen ingewikkeld systeem.

Bij de kinderopvangtoeslag kon dat leiden tot terugvorderingen van tienduizenden euro's of meer, en dat had vaak desastreuze gevolgen. Overigens speelde die problematiek ook al voordat de Bulgarenfraude speelde.

Een van de slachtoffers vertelde dat zijn moeder een terugvordering kreeg van een ton. Milton Moreira Moreno ging op zijn veertiende aan de slag om bij te dragen. "Ik wist gewoon: wakker worden is werken", zei hij. "Ik wou niet werken. Maar als ik het niet had gedaan, dan hadden we niks. Geen eten, geen kleding, geen voetbal, niks.…

https://nos.nl/l/2492984


**Oekraïne: ruim 50 doden bij aanval op supermarkt en café**

Bij een Russische aanval op een supermarkt en een naastgelegen café in het noordoosten van Oekraïne zijn zeker 51 doden gevallen. Het is een van de dodelijkste aanvallen van de afgelopen maanden.

Onder de doden is een 6-jarige jongen, maakten de Oekraïense autoriteiten bekend. Er zijn ook zeker zeven gewonden, onder wie ook zeker één kind. Op beelden zijn lichamen onder het bloed te zien en reddingswerkers die tussen betonresten en verwrongen staal naar slachtoffers zoeken.

De aanval trof Hroza, een dorp met 3303 inwoners in de regio Charkiv, niet ver van Koepjansk. In het café bij de winkel waren op het moment zo'n zestig mensen bijeen voor een uitvaartdienst, maakte minister van Binnenlandse Zaken Ihor Klymenko bekend op de Oekraïense televisie.

Het was aanvankelijk niet duidelijk of het dorp door Russische artillerie of door een raket was getroffen. Volgens Oekraïne was het waarschijnlijk een Iskander-raket. Die ballistische raket heeft een bereik van 500 kilometer.

Het gebied waarin het getroffen dorp ligt, werd aan het begin van de oorlog door Rusland ingenomen en in september 2022 door Oekraïne heroverd. President Zelensky had het dinsdag nog bezocht om troepen te ontmoeten en door het Westen geleverde uitrusting te inspecteren.

'Russische misdaad'

Zelensky noemde de aanval op zijn Telegramkanaal "een wrede Russische misdaad". Hij is in Spanje, waar zo'n vijftig Europese leiders bijeen zijn voor een top. Hij dringt daar aan op hulp bij het versterken van de luchtverdediging. "In het bijzonder vanwege het beschermen van ons land tegen terreur, wij zullen het terrorisme beantwoorden."

Volgens de president is het versterken van de luchtafweer belangrijk omdat de winter nadert. Afgelopen winter voerde Rusland veel gerichte aanvallen uit op energiesystemen, waardoor er voortdurend stroomstoringen waren Oekraïne. Oekraïne is bang dat Rusland de aanvallen op stroominstallaties de komende tijd weer gaat opvoeren.

https://nos.nl/l/2492981


**Advies: stelsel schulden incasseren drastisch herzien**

Het is hoog tijd om het Nederlandse stelsel van schulden incasseren grondig te herzien. Dat stellen twee onderzoekers in een ongevraagd advies. De beroepsvereniging van deurwaarders is het met hen eens.

Bij ruim 600.000 huishoudens zijn de schulden zo groot dat ze er zelf niet uit kunnen komen, blijkt uit de meest recente cijfers van het CBS. Het lukt al jaren niet om dit aantal naar beneden te brengen. Tegelijkertijd zijn vijf op de zes huishoudens met problematische schulden niet in beeld bij de schuldhulpverlening. Dit ondanks talloze onderzoeksrapporten, proefprojecten, steunmaatregelen en beleidsaanpassingen.

Onderzoekers Nadja Jungmann en André Moerman laten in hun advies zien tot welke uitwassen het huidige incassostelsel kan leiden, onder meer met rekenvoorbeelden. Zo voeren ze een huishouden op dat drie schulden van 750 euro heeft en dat 100 euro per maand kan aflossen. Dat huishouden loopt op tegen extra kosten van 5593,07 euro. De eerste 46 maanden betaalt het eigenlijk alleen maar af aan de kosten en nog geen cent aan de oorspronkelijke schuld.

Concurrentie

De kern van het probleem, zo stellen de onderzoekers, is dat als een huishouden verschillende schulden heeft, de verschillende schuldeisers met elkaar concurreren om een zo groot mogelijke portie van de afloscapaciteit te bemachtigen. Het begint met vorderingen, gaat over in een dwangbevel en kan eindigen in loonbeslag.

Dat hele traject brengt in de verschillende stadia kosten met zich mee. Als het om bijvoorbeeld drie schulden gaat, kan het zijn dat al die kosten ook drie keer in rekening worden gebracht. Zo kan dus 2250 euro aan schulden uiteindelijk 5593,07 euro aan kosten veroorzaken.

"De verschillende schuldeisers hebben geen objectief zicht op wat een debiteur kan aflossen", zegt Jungmann. "En ze weten niet welke andere schuldeisers er zijn. Eigenlijk sturen ze in de mist." Het leidt er in de analyse van de onderzoekers maar al te vaak toe dat schuldeisers kiezen voor het inzetten van alle beschikbare juridische middelen om de schuld te incasseren, met dramatische kostenstijgingen als gevolg.

In het rapport 'Schulden klein houden en perspectief bieden' pleiten Jungmann en Moerman voor een nieuw incassostelsel. Daarin kan iemand met schulden een afbetalingsplan krijgen waarin alle schuldeisers naar rato worden afbetaald. Hierbij wordt vastgesteld wat de debiteur maximaal kan betalen, zonder onder het bestaansminimum te zakken.

Er bestaan al wel afbetalingsregelingen, bijvoorbeeld via de gemeentelijke schuldhulp. Maar in de praktijk zetten veel mensen met schulden die stap niet. Van alle huishoudens met geregistreerde problematische schulden maakt nog geen 5 procent gebruik van een schuldregeling met kwijtschelding.

Deurwaarders

Het onderzoek dat leidde tot dit voorstel voor een nieuw incassostelsel werd gefinancierd door de beroepsvereniging van deurwaarders KBvG. Opmerkelijk, want als het werkelijkheid wordt, zou dat het verdienmodel van deurwaarders drastisch beperken. Zij verrichten dan immers veel minder 'ambtshandelingen' zoals het betekenen van vonnissen, dagvaarden en beslagleggen.

"Toch is het huidige stelsel van schulden, vorderingen en incasso toe aan een grondige herziening", zegt KBvG-voorzitter Chris Bakhuis. "Het is belangrijk dat bij het innen van schulden de focus wordt verlegd van afzonderlijke vorderingen naar het collectieve belang van debiteur en schuldeiser. Het creëert bij beide partijen rust en overzicht."

Kabinet

Demissionair minister Weerwind voor Rechtsbescherming heeft het advies in ontvangst genomen, ook namens minister Schouten voor Armoedebeleid. Het advies wordt meegenomen in het 'Interdepartementale Beleidsonderzoek' naar problematische schulden dat bij de Miljoenennota werd aangekondigd. Bij dit onderzoek kijken vertegenwoordigers van verschillende ministeries naar mogelijkheden om de schuldenproblematiek in Nederland aan te pakken. In mei moet dit onderzoek zijn afgerond.

https://nos.nl/l/2492973


**Koning reageert op NSDAP-lidmaatschap Bernhard: 'Grote impact'**

Koning Willem-Alexander heeft gereageerd op de vondst van de NSDAP-lidmaatschapskaart van zijn grootvader prins Bernhard. "Ik kan me heel goed voorstellen dat het nieuws grote impact heeft, dat het veel emoties oproept. Met name bij de Joodse gemeenschap."

De koning zegt dat hij ervan overtuigd is dat we het verleden onder ogen moeten komen, ook de minder mooie kanten. Hij doelt op de openstelling van de particuliere archieven van het Koninklijk Huis, tot 6 september 1948. Vanaf volgend jaar kan iedereen toegang krijgen tot die archieven.

"Ik heb zelf ook de mogelijkheid om dingen uit het archief te halen maar ik heb besloten dat niet te doen. Ik vind dat het hele archief zo transparant mogelijk beschikbaar moet zijn voor onderzoekers en de geschiedschrijving.", zei de koning tegenover de NOS.

Gisteren werd bekend dat de originele lidmaatschapskaart van prins Bernhard van de NSDAP is gevonden. Hiermee is onomstotelijk bewezen dat hij tot zijn huwelijk in 1937 lid was van de nazipartij van Adolf Hitler. Historici twijfelden daar al niet meer aan, maar Bernhard zelf bleef het tot het eind van zijn leven ontkennen.

"Ik was nooit een nazi", verklaarde prins Bernhard kort voor zijn dood. Hij kon dat met zijn hand op de Bijbel beloven, zei hij in een interview met de Volkskrant. Hij zou geen contributie betaald hebben en ook niet in het bezit zijn geweest van een kaart.

https://nos.nl/l/2492971


**'Nederland was niet voorbereid op evacuaties uit Afghanistan'**

Nederland was twee jaar geleden niet voorbereid op de val van de Afghaanse hoofdstad Kabul en de evacuaties uit Afghanistan. Volgens het AD staat dat in een rapport van een commissie onder leiding van oud-topambtenaar Ruys. De commissie zou hebben vastgesteld dat de samenwerking tussen de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie stroef verliep.

Ook zou er sprake zijn geweest van "te positief wensdenken" en van een "collectieve inschattingsfout" van Nederland en andere landen over het tempo waarmee de taliban de macht zouden overnemen in Kabul

Het kabinet stelde de commissie vorig jaar in. Doel was om onafhankelijk onderzoek te doen naar de Nederlandse evacuatie-operatie in de zomer van 2021. Daarbij moest ook aandacht worden besteed aan de Nederlandse inlichtingenpositie en de communicatie tussen de betrokken ministeries.

Twee ministers afgetreden

Dat de evacuatie van Nederlanders en Afghanen die voor Nederland hebben gewerkt chaotisch verliep, werd kort na de val van Kabul al duidelijk. In de nasleep daarvan traden in september 2021 de ministers Kaag (Buitenlandse Zaken) en Bijleveld (Defensie) af, nadat moties van afkeuring tegen hen waren aangenomen. Het kabinet-Rutte III was toen al demissionair.

Kaag zei destijds in de Tweede Kamer dat "wij kennelijk een blinde vlek hebben gehad" voor hoe erg het was en hoe snel het zo erg zou worden. Volgens haar was het kabinet ook verrast door de zwakte van de Afghaanse strijdkrachten.

Het AD meldt dat de commissie de voorbereiding van de evacuaties als te beperkt en te laat kenmerkt. Ook zou Buitenlandse Zaken het aantal mensen dat moest worden geëvacueerd veel te laag hebben ingeschat.

Het rapport van de commissie-Ruys wordt morgen gepresenteerd.

https://nos.nl/l/2492966


**Rutte: 'Snelle uitbreiding EU onverstandig'**

Als het aan Nederland ligt treedt Oekraïne niet al in 2030 toe tot de Europese Unie. "Ik ben het zeer oneens met die datum", zei premier Rutte bij aanvang van de top van de Europese Politieke Gemeenschap (EPG). "Het is niet de vraag wanneer landen er klaar voor zijn, het is de vraag óf landen er klaar voor zijn."

In de Europese Unie is de discussie losgebarsten over verdere uitbreiding. Oekraïne, Moldavië, Georgië en zes landen op de westelijke Balkan willen graag toetreden. Eerder zei de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, dat hij wil dat Oekraïne in 2030 tot de EU toetreedt. De EU wil voorkomen dat Rusland, en ook China, hun invloed in Europa uitbreiden, en een EU-lidmaatschap wordt gezien als een manier om dat te voorkomen.

Volgens meerdere EU-regeringsleiders is het toetreden van deze landen een zeer moeilijk proces. Zo moet de rechtsstaat op orde zijn. "Dat betekent dat ze aan duizenden voorwaarden moeten voldoen om toe te kunnen treden", zei Rutte. Er mogen volgens hem ook absoluut geen concessies worden gedaan op deze 'duizenden' toetredingseisen.

Ingewikkelder

Los van de vraag of kandidaat-lidstaten aan de eisen voldoen, is de EU volgens velen ook nog niet klaar om nieuwe landen toe te laten. "De EU heeft al 27 lidstaten en als er meer landen bij komen dan worden besluitvorming en allerlei andere zaken nog ingewikkelder", aldus Rutte.

Morgen vergaderen de EU-regeringsleiders over eventuele hervormingen die de besluitvorming binnen de EU makkelijker moeten maken. Rutte wil dat er uitgebreid de tijd genomen wordt om hierover te praten. Want toetreding van de nieuwe landen kan onder meer grote gevolgen hebben voor wat de huidige lidstaten moeten betalen voor de EU. "Kunnen we doorgaan op deze schaal met landen helpen met hun achterblijvende economie? Ik denk van niet", zei Rutte.

https://nos.nl/l/2492965


**Steeds minder mensen doen mee aan bevolkingsonderzoeken kanker**

Steeds minder mensen die geen klachten hebben over hun gezondheid laten zich onderzoeken op kanker. Het aantal deelnemers aan deze bevolkingsonderzoeken daalt al jaren, en na een licht herstel in 2021 is het aantal het afgelopen jaar nog verder gedaald, zegt het RIVM.

Zo daalde het aantal mensen dat na een uitnodiging meedeed aan het bevolkingsonderzoek borstkanker van 73 procent in 2021 naar bijna 71 procent in het jaar erop. Bij darmkanker daalde het aantal genodigden dat deelnam van 71 procent naar 68 procent.

Duizenden mensen kregen diagnose

Bij een bevolkingsonderzoek krijgen mensen die geen medische klachten hebben een uitnodiging om zich te laten onderzoeken. Hoe eerder een ziekte wordt ontdekt, hoe sneller er begonnen kan worden met een behandeling en hoe groter de kans op herstel is.

Vorig jaar werd bij bevolkingsonderzoeken weer bij tienduizenden mensen een vorm van kanker gevonden. Bij 6869 deelnemers werd borstkanker aangetroffen, bij 3642 deelnemers baarmoederhalskanker en bij 16.616 deelnemers darmkanker.

Extra onderzoek

Demissionair minister Kuipers van Volksgezondheid noemt de daling van het aantal deelnemers aan bevolkingsonderzoeken een zorgelijke ontwikkeling. De trend is al langer zichtbaar, schrijft hij aan de Tweede Kamer. Hij laat daarom verder onderzoeken waarom mensen minder vaak deelnemen aan bevolkingsonderzoeken.

Het RIVM zegt dat een deel van de mensen die worden uitgenodigd op de huidige manier niet goed wordt bereikt. Het gaat dan vooral om mensen met een lager inkomen, een lagere opleiding en mensen met een migratieachtergrond. Het RIVM gaat uitzoeken hoe deze groep beter bereikt kan worden.

https://nos.nl/l/2492964


**Zijn de klimaatambities van Eurocommissaris Hoekstra haalbaar?**

Wopke Hoekstra mag zich Eurocommissaris voor Klimaat noemen. Vandaag stemde een meerderheid van het Europees Parlement voor de voormalige CDA-leider. Hoekstra volgt Frans Timmermans op.

Maandagavond werd Hoekstra tijdens een drieënhalf uur durende hoorzitting bevraagd door parlementsleden over zijn duurzaamheidsagenda en zijn geloofwaardigheid als klimaatcommissaris. Daarin stelde Hoekstra ambitieuze klimaatdoelen: bijvoorbeeld 90 procent minder uitstoot in 2040. Ook wil hij werken aan een wereldwijde kerosineheffing en een heffing voor de scheepvaart.

Ambitie 1: De uitstoot van broeikasgassen van de EU moet met 90 procent verminderen ten opzichte van 2040

In 2050 wil de Europese Unie klimaatneutraal zijn. Dat betekent dat er dan bijna geen broeikasgassen meer worden uitgestoten en dat de uitstoot die er nog wel is, wordt gecompenseerd. Hoekstra wil naar een reductie van 90 procent in 2040.

Dat is een flinke opgave, maar volgens Heleen de Coninck, hoogleraar op het gebied van klimaatverandering aan de TU Eindhoven, is het wel mogelijk. Het huidige Europese beleid en het beleid dat nog in de maak is, is al in lijn met deze doelstelling.

Een belangrijke rol in het terugdringen van de uitstoot binnen Europa is weggelegd voor het Emissiehandelssysteem (ETS). Hierbij moeten bedrijven in de zware industrie voor alles wat ze uitstoten CO2-certificaten hebben. De EU bepaalt hoeveel CO2-certificaten er verdeeld mogen worden. Die hoeveelheid wordt jaarlijks minder, zodat de uitstoot omlaaggaat. En voor 2040 worden er geen nieuwe rechten meer uitgegeven.

Produceert een bedrijf zuinig, dan kan het certificaten verkopen aan vervuilende bedrijven die extra rechten nodig hebben. Hoe zuiniger een bedrijf is, des te voordeliger het uit is. Zo is er een financiële prikkel om duurzaam te produceren.

Industrie en elektriciteit zijn samen verantwoordelijk voor iets minder dan de helft van de Europese uitstoot. Ook de transport- en landbouwsector en huishoudens zullen hun uitstoot fors moeten verminderen, zegt De Coninck. "Dat beleid is nog in ontwikkeling. De grote vraag is of het er politiek doorheen komt."

Net als De Coninck noemt ook Maarten van Aalst, hoofddirecteur van KNMI en daarnaast hoogleraar en lid van de Europese Wetenschappelijke Klimaatraad, de ambitie haalbaar. Hij benadrukt ook de noodzaak ervan, om de Europese klimaatdoelen in 2050 te behalen.

De Europese Klimaatraad waarin Van Aalst zit, adviseert minstens 90 procent reductie in 2040, en liefst zo veel mogelijk richting de 95 procent. Die extra ambitie is volgens Van Aalst noodzakelijk om te voldoen aan het Verdrag van Parijs, en het streven om onder de 1,5 graden opwarming te blijven. "Dat vergt wel een grote extra inspanning. Dus het is geen business as usual."

Ambitie 2 en 3: Een wereldwijde kerosineheffing en een heffing op stookolie

Kerosine is de brandstof voor vliegtuigen, stookolie is de meestgebruikte brandstof voor zeevaart. In Europese wet- en regelgeving is zowel kerosine als stookolie vrijgesteld van heffingen. Hoekstra noemde dat maandagavond tijdens de zitting hierover "bizar".

De luchtvaartorganisatie van de Verenigde Naties, de International Civil Aviation Organization (ICAO), beslist mee over de belastingen op kerosine. Voor heffingen op stookolie heeft de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) veel inspraak.

Hierdoor wordt een belastingheffing op zowel stookolie als kerosine "een grote uitdaging", zegt De Coninck. Er zijn meerdere pogingen geweest om met IMO en ICAO te onderhandelen. "Het valt niet mee om bij deze organisaties milieumaatregelen door te voeren. Internationaal consensus vinden wordt moeilijk."

Het is volgens De Coninck wel nodig om de luchtvaart te belasten om klimaatdoelen te halen. "Toch is het nog nooit iemand gelukt om deze heffingen door te voeren. Maar misschien dat het Hoekstra wel lukt met zijn onderhandelingsvaardigheden."

Jan Willem Velthuijsen, hoofdeconoom van PwC, is sceptisch over een snelle oplossing. Hij denkt dat heffingen op stookolie en kerosine niet haalbaar zijn in Hoekstra's termijn als Eurocommissaris. "Het is een goed idee, maar lastig uitvoerbaar. Mondiaal hebben we al allerlei afspraken. Het vergt diplomatie om ook andere regio's mee te krijgen in nieuwe plannen. Er moeten allerlei verdragen worden herzien."

Als voorbeeld noemt Velthuijsen de onderhandelingen over het carbon border adjustment mechanism, waarmee werd bepaald dat bedrijven die van buiten Europa producten exporteren naar de EU gaan betalen voor hun CO-uitstoot. "Daar gingen ook jaren overheen." Vooral de wereldhandels- en luchtvaartverdragen vormen volgens Velthuijsen een barrière. Hij denkt daarom dat het realistischer is om op Europees niveau heffingen in te voeren. "Een heffing op vluchten in Europa lijkt me haalbaarder. Maar ook dat wordt een pittige opdracht."

https://nos.nl/l/2492963


**Onrust in Utrechtse Rivierenwijk na reeks steekpartijen: 'Niet meer alleen over straat'**

Er is onrust in de Utrechtse Rivierenwijk naar aanleiding van drie steekincidenten in korte tijd. In de nacht van maandag op dinsdag werd er voor de derde keer in anderhalve week een jonge vrouw gestoken.

Een 20-jarige vrouw werd in het gezicht gestoken op de Balijebrug. Op de Balijelaan, in het verlengde van die brug, waren eerder twee andere steekincidenten. Vorige week woensdag werd een 23-jarige vrouw gestoken met een scherp voorwerp, en de vrijdagnacht daarvoor werd een andere 23-vrouw slachtoffer van een steekpartij.

Gisterenavond kwamen zo'n dertig buurtbewoners af op een bijeenkomst over de steekincidenten. Ook burgemeester Sharon Dijksma was aanwezig. Tot onvrede van de bewoners werd er weinig nieuws verteld. "Ze zeggen soms dat ze geen informatie willen delen die onrust veroorzaakt, maar het gebrek aan informatie creëert juist onrust", vertelt een bewoonster aan RTV Utrecht.

Spanning

De schrik zit er goed in in de Utrechtse wijk. "Het is nu niet heel fijn om alleen over straat te gaan, dus we gaan expres met z'n vieren", vertelt een buurtbewoonster aan de NOS. Ze vertrekken eerder naar huis dan normaal gesproken. "Je wil gewoon niet het risico lopen dat er wat gebeurt en eerder op de avond zijn er nog meer mensen op straat." Een andere bewoonster vertelt: "Ik vind het best eng, ik voel me nu wel onveilig hier."

Ook op de informatiebijeenkomst gisterenavond werden zorgen uitgesproken. Een vrouw vertelde de Balijelaan te mijden: "Je bent alerter en je wandelt niet meer het standaard rondje langs de Balijebrug."

De politie raadt aan om extra alert te zijn. Ze zeggen dat er "zichtbare en onzichtbare" maatregelen zijn genomen, maar daar zien de Utrechtse buurtbewoners nog niet veel van. "Laten we hopen dat de onzichtbare maatregelen flink aanwezig zijn, want ik heb maar één extra politieauto gezien", vertelt een bewoonster.

Verschillende signalementen

Het is nog niet duidelijk of er een verband is tussen de steekpartijen, zegt de politie. "Hoewel we veel overeenkomsten zien, bijvoorbeeld de leeftijden van de vrouwen en de locatie, zijn er ook verschillen. We hebben verschillende signalementen. Het kan zijn dat door het donker details niet goed opvielen, maar het kan ook dat het hier gaat om meerdere daders."

Hoe het met de slachtoffers gaat is niet helemaal duidelijk. "Naast de lichamelijke verwondingen heeft een dergelijk incident natuurlijk een enorme impact. We hebben slachtofferhulp gevraagd om contact met de slachtoffers op te nemen", aldus de politie.

https://nos.nl/l/2492962


**Nieuwe telling dak- en thuislozen: 'Meer kinderen en vrouwen dan vaak gedacht'**

Een nieuwe manier om dak- en thuislozen te tellen levert een meer divers beeld op dan tot nu gedacht. Bij de eerste keer dat de methode is gebruikt werden in een aantal Brabantse gemeenten veel kinderen en vrouwen gevonden.

"Het stereotype is een man van middelbare leeftijd die slaapt op een bankje of in een opvang", zegt Willem van Sermondt van het Kansfonds, dat de telling heeft georganiseerd. "Dat beeld blijkt te eenzijdig."

Bijna een derde van de volwassenen is vrouw. Opvallend is dat bijna een kwart minderjarig is. Daarnaast kwamen er onder de volwassenen 54 verschillende nationaliteiten voor.

"Naast de variatie in de kenmerken van personen, verschilt de leefsituatie", vervolgt Van Sermondt. "Het grootste deel van de 1500 getelde dak- en thuislozen verblijft bij vrienden, familie of kennissen. Een andere aanzienlijke groep woont op alternatieve plekken, zoals een auto of een schuur. Het deel van de mensen dat op straat of in een opvang leeft, valt relatief gezien mee."

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) brengt jaarlijks cijfers naar buiten over het aantal daklozen in Nederland. Deze groep is kleiner geworden en bestaat uit 26.600 mensen, bleek vorige week. Dit is een schatting op basis van cijfers over onder andere het aantal verstrekte uitkeringen en mensen in de daklozenopvang.

Bij de berekening van het CBS wordt enkel gekeken naar de dak- en thuislozen tussen de 18 en 65 jaar oud. De beschikbare gegevens richten zich alleen op deze groep. "Daarnaast is het een landelijk aantal en geeft het geen inzicht op gemeentelijk of regionaal niveau", zegt Van Sermondt.

Socioloog Tanja Traag van het CBS onderschrijft dat. "Maar het is een gigantische operatie om de telmethode die in Noordoost-Brabant is gebruikt in heel Nederland toe te passen. Het zou ontzettend veel werk vergen van allerlei organisaties. Het is de vraag of we dat moeten willen als er een alternatief is."

Gericht beleid

De nieuwe manier van tellen heeft als doel om de situatie van dak- en thuislozen beter aan te kunnen pakken. "Om dat voor elkaar te krijgen moeten we het probleem scherp in beeld hebben", zegt wethouder Pieter Paul Slikker van de gemeente 's-Hertogenbosch. "Deze telling geeft ons dat noodzakelijke inzicht. Het verdient navolging in alle gemeenten."

De ambitie van het Kansfonds en de Hogeschool Utrecht is om deze manier van tellen in heel Nederland toe te passen. Inmiddels hebben ruim vijftig andere gemeenten aangegeven dit ook te willen. Deze telronde zal aankomend voorjaar plaatsvinden.

https://nos.nl/l/2492961


**Mysterie over ziekenhuisopname AfD-leider**

Een leider van de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland heeft de nacht in het ziekenhuis doorgebracht nadat hij gisteren onwel was geworden vlak voor een toespraak. Het is nog een groot mysterie wat er precies is gebeurd.

Tino Chrupalla (48) was in Ingolstadt om campagne te voeren voor de verkiezingen daar zondag. Volgens zijn partij is er in de mensenmassa een gewelddadig incident gebeurd, al kon een woordvoerder niet toelichten wat precies. Volgens de politie waren er geen duidelijke verwondingen te zien Chrupalla.

Chrupalla kreeg in de coulissen medische zorg en ging daarna na het ziekenhuis. Na een nacht op de ic-afdeling zegt de woordvoerder nu dat Chrupalla wel aanspreekbaar is. Er wordt onderzocht of hij met een injectienaald is gestoken, meldde de partijwoordvoerder.

De politie bevestigt dat er wordt gekeken of Chrupalla vreemde stoffen heeft binnengekregen. Ook wordt het publiek opgeroepen beeldmateriaal in te sturen dat mogelijk kan verklaren wat er precies is gebeurd.

De AfD is met 78 zetels de op vier na grootste partij van de Bondsdag. Chrupalla leidt de partij samen met Alice Weidel sinds 2022.

Agelopen dinsdag zegde Weidel een openbaar optreden in Beieren af, volgens een partijwoordvoerder omdat er een veiligheidsincident was geweest. Een politiewoordvoerder laat aan de NOS weten dat de afzegging niet op aanbeveling van de politie was.

Een woordvoerder van de Zwitserse politie laat weten dat er op 23 september een politie-inzet geweest is in de buurt waar Weidel met haar gezin in Zwitserland woont, maar geeft verder geen details daarover. Weidel was een dag na het afgezegde bezoek wel gezien in een restaurant op Mallorca.

Omstreden

Alternative für Deutschland werd tien jaar geleden opgericht als anti-euro-partij, maar heeft zich ontwikkeld tot een anti-establishment- en anti-migratiepartij. De partij scoort op dit moment goed in peilingen, zeker in het oosten. Tegelijk raakt de AfD regelmatig in opspraak vanwege zijn ideeën, bijvoorbeeld over het Duitse volk, die worden gezien als discriminerend en antidemocratisch.

De binnenlandse veiligheidsdienst BfV heeft de partij afgelopen voorjaar als 'verdacht' aangemerkt vanwege extreme denkbeelden van leidende figuren. Die status, die voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt, maakt het mogelijk spionagemiddelen te gebruiken om de partij door te lichten.

https://nos.nl/l/2492960


**Mysterie over ziekenhuisopname AfD-leider**

Een leider van de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland heeft de nacht in het ziekenhuis doorgebracht nadat hij gisteren onwel was geworden vlak voor een toespraak. Het is nog een groot mysterie wat er precies is gebeurd.

Tino Chrupalla (48) was in Ingolstadt om campagne te voeren voor de verkiezingen daar zondag. Volgens zijn partij is er in de mensenmassa een gewelddadig incident gebeurd, al kon een woordvoerder niet toelichten wat precies. Volgens de politie waren er geen duidelijke verwondingen te zien bij Chrupalla.

Chrupalla kreeg in de coulissen medische zorg en ging daarna naar het ziekenhuis. Na een nacht op de ic-afdeling zegt de woordvoerder nu dat Chrupalla wel aanspreekbaar is. Er wordt onderzocht of hij met een injectienaald is gestoken, meldde de partijwoordvoerder.

De politie bevestigt dat er wordt gekeken of Chrupalla vreemde stoffen heeft binnengekregen. Ook wordt het publiek opgeroepen beeldmateriaal in te sturen dat mogelijk kan verklaren wat er precies is gebeurd.

De AfD is met 78 zetels de op vier na grootste partij van de Bondsdag. Chrupalla leidt de partij samen met Alice Weidel sinds 2022.

Agelopen dinsdag zegde Weidel een openbaar optreden in Beieren af, volgens een partijwoordvoerder omdat er een veiligheidsincident was geweest. Een politiewoordvoerder laat aan de NOS weten dat de afzegging niet op aanbeveling van de politie was.

Een woordvoerder van de Zwitserse politie laat weten dat er op 23 september een politie-inzet geweest is in de buurt waar Weidel met haar gezin in Zwitserland woont, maar geeft verder geen details daarover. Weidel was een dag na het afgezegde bezoek wel gezien in een restaurant op Mallorca.

Omstreden

Alternative für Deutschland werd tien jaar geleden opgericht als anti-euro-partij, maar heeft zich ontwikkeld tot een anti-establishment- en anti-migratiepartij. De partij scoort op dit moment goed in peilingen, zeker in het oosten. Tegelijk raakt de AfD regelmatig in opspraak vanwege zijn ideeën, bijvoorbeeld over het Duitse volk, die worden gezien als discriminerend en antidemocratisch.

De binnenlandse veiligheidsdienst BfV heeft de partij afgelopen voorjaar als 'verdacht' aangemerkt vanwege extreme denkbeelden van leidende figuren. Die status, die voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt, maakt het mogelijk spionagemiddelen te gebruiken om de partij door te lichten.

https://nos.nl/l/2492960