**Wonen in de tuin van je dochter: steeds meer gemeentes staan het toe**

In tientallen gemeenten is het de afgelopen jaren een stuk makkelijker geworden om samen met familieleden in een huis of op een kavel te gaan wonen. Inwoners kunnen bijvoorbeeld zogeheten 'premantelzorgwoningen' bouwen, blijkt uit een rondgang van de NOS.

Op dit moment kan je zonder vergunning al een mantelzorgwoning bouwen, zodat een vriend of familielid van dichtbij intensieve zorg kan verlenen. Veel gemeenten vragen daarvoor wel een medische verklaring, die aantoont dat de mantelzorg echt nodig is.

Zeker 42 gemeenten gaan een stap verder door ook de bouw van premantelzorgwoningen toe te staan. Die zijn bedoeld voor mensen die in de toekomst verwachten dat ze mantelzorg nodig hebben, bijvoorbeeld over tien jaar.

Voor de premantelzorgwoning is juist wel een vergunning nodig en geen medische verklaring. Gemeenten stellen voor die vergunning bepaalde eisen: zo moet iemand vaak de AOW-leeftijd hebben bereikt of in een gesprek met de gemeente aannemelijk kunnen maken dat er op termijn mantelzorg nodig is.

Druppel op gloeiende plaat

In veel gemeentes staat de premantelzorgwoning nog in de kinderschoenen: er zijn tot nu toe niet of nauwelijks vergunningen verleend. In de gemeente Peel en Maas is het relatief populair: daar zijn inmiddels dertig vergunningen uitgegeven.

"We zijn een plattelandsgemeente, met grote huizen en grote kavels, dus daarom is dit een makkelijke route", zegt wethouder Rob Wanten. "Het is altijd nog maar een druppel op een gloeiende plaat. Maar we hebben alle creativiteit nodig om überhaupt iets te doen aan die moeilijke woningmarkt."

Dankzij die vergunning van de gemeente Peel en Maas woont Joke Kremers nu in een chalet in de tuin van haar dochter:

Gemeenten staan niet alleen vaker de vergunningen voor premantelzorgwoningen toe, ook woning- of kavelsplitsing is op steeds meer plekken een optie. Uit onderzoek van Platform 31, een onafhankelijke kenniscentrum voor stedelijke ontwikkeling, blijkt dat zeker dertig gemeentes bezig zijn om ook daar soepeler mee om te gaan.

De gemeente Leudal staat bijvoorbeeld geen premantelzorgwoningen toe, maar wel weer woning- en kavelsplitsing. "Als iemand een aparte premantelzorgwoning wil, kan dat ook door de kavel te splitsen", zegt wethouder Robert Martens van Leudal, waar tot nu toe tien aanvragen voor een vergunning zijn binnengekomen.

Spannende stap

De versoepelingen zijn een spannende stap voor gemeenten, omdat de bestemmingsplannen eigenlijk geen bouw van een tweede woning in de achtertuin toestaan. Ook een aanbouw maken om iemand zelfstandig in te laten wonen, mag op veel plekken niet.

Door iets af te wijken van de regels, slaan ze wel twee vliegen in een klap: ze geven ouderen de mogelijkheid om langer thuis te blijven wonen, zoals het ministerie van Volksgezondheid graag ziet. Daarnaast helpt het, al is het een klein beetje, tegen de woningnood.

Speculatie voorkomen

Risico van de versoepeling is dat huizenbezitters via deze route proberen om hun huis en grond voor meer geld te verkopen. Daarom wil Peel en Maas, dat ook woning- en kavelsplitsing toestaat, goed zicht houden op wie de nieuwe inwoners van de gemeente worden.

"Bij de aanvraag moet je wel aannemelijk maken dat je een woning erop plaatst en wie erin gaat wonen", zegt Wanten. "Om speculatie voorkomen."

"Het beschermen van de woonomgeving, dus de ruimte en groen, vinden wij belangrijk. Dat draagt ook bij aan de charme van onze dorpen", zegt Martens van de gemeente Leudal.

Chalet naar Spanje

Bij de premantelzorgwoningen is dat een mindere zorg: net als de mantelzorgwoningen moeten die weer worden weggehaald als de mantelzorg niet meer gegeven wordt. Daar heeft de familie Kremers al een plan voor.

"Als mijn moeder komt te overlijden, willen we kijken of we het chalet naar Spanje kunnen verplaatsen, om er een vakantiewoning van te maken", redeneert Nathalja Kremers hardop.

https://nos.nl/l/2492347


**Wekdienst 30/9: Meerdere politieke congressen • Verkiezingen Slowakije**

Goedemorgen! Verschillende politieke partijen hebben vandaag verkiezingscongressen en algemene ledenvergaderingen. Hier bespreken de leden van de partijen de aankomende verkiezingen op 22 november. En bij de blokkade van de A12 krijgt Extinction Rebellion mogelijk steun van Duitse medestanders.

Eerst het weer: vandaag wisselen zonnige momenten en stapelwolken elkaar af. Bij een hooguit matige zuidwestenwind wordt het 18 tot maximaal 20 graden. De komende dagen blijft het rustig en overwegend droog herfstweer. Het blijft warm met maxima tussen 19 en 25 graden.

Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden. En bekijk hier waar aan het spoor gewerkt wordt.

Wat kun je vandaag verwachten?Wat heb je gemist?

Renée Soutendijk heeft het Gouden Kalf gewonnen voor beste hoofdrol in een speelfilm voor haar rol in Sweet Dreams. De film won ook de belangrijkste prijs: het Gouden Kalf voor beste film. De film, waarmee dit jaar het Nederlands Film Festival werd geopend, evenaarde met zes prijzen het recordaantal van Brimstone uit 2017.

De satirische film Sweet Dreams vertelt het verhaal van de familie van een Nederlandse suikerfabrikant op een afgelegen Indonesisch eiland in de nadagen van het koloniale tijdperk.

Het is de tweede keer dat de 66-jarige Soutendijk de prestigieuze filmprijs mee naar huis mag nemen. In 1985 won ze de Gouden Kalf als oeuvreprijs.

Ander nieuws uit de nacht:En dan nog even dit:

Op honderden plekken in het land worden schapen dood aangetroffen door blauwtong. Een oplossing voor het virus is er nog niet. Deze schapenfokker in Oosterwolde (Gelderland) is al achttien schapen verloren.

Mooi weekend!

https://nos.nl/l/2492344


**Franciscus gebruikt invloed: Rooms-Katholieke Kerk krijgt nieuwe kardinalen **

Vanochtend krijgen 21 nieuwe kardinalen op het Sint-Pietersplein uit handen van paus Franciscus een rode kardinaalshoed en een nieuwe ring. Met de benoemingen oefent Franciscus invloed uit op wie de volgende paus zal zijn. Achttien van de nieuwe kardinalen zijn jonger dan 80 jaar en hebben stemrecht bij het volgende conclaaf, de 'pausverkiezing'. Voor drie 80-plussers is de kardinaalstitel een beloning voor vele jaren van trouwe dienst.

Een aantal van de nieuwe benoemingen ligt voor de hand, want die hoort bij de functie die de nieuwe kardinalen bekleden binnen de Curie, het bestuursapparaat van de Kerk. Ze staan aan het hoofd van belangrijke afdelingen (dicasteries genaamd), zoals de Amerikaan Robert Francis Prevost die over de bisschoppen gaat en de Argentijn Victor Manuel Fernández. Hij houdt zich bezig met de geloofsleer.

Maar Franciscus zet ook kardinalen neer op onverwachte plekken. Zoals in Jeruzalem, waar het hoofd van de rooms-katholieken, de Italiaan Pierbattista Pizzaballa, nu de rode bonnet ontvangt. Een kardinaal in het Heilige Land, waar vele christelijke kerkgemeenschappen samenleven, is bijzonder en vol symbolische waarde.

En dan zijn er de Verenigde Staten, waar de pauselijke ambassadeur Christophe Pierre beloond wordt voor zijn inspanningen om de vaak zeer conservatieve Amerikaanse bisschoppen achter het beleid van de paus te krijgen. Zonder veel succes overigens. Met zijn nieuwe kardinaalstitel zal zijn gezag misschien toenemen.

Aantal kardinalen moet op peil blijven

De belangrijkste taak van een kardinaal van de Rooms-Katholieke Kerk is het kiezen van een nieuwe paus. Hij kan natuurlijk ook zelf gekozen worden tijdens de stemrondes van het conclaaf in de fraai versierde Sixtijnse Kapel. Paus Paulus VI (1963-1978) bepaalde dat het aantal kardinalen tijdens de pauskeuze rond de 120 moet liggen.

Kardinaal word je over het algemeen na een lange kerkelijke loopbaan. De meeste kardinalen zijn dan ook niet de jongsten. Hun stemrecht bij een conclaaf vervalt op hun tachtigste verjaardag. Af en toe overlijdt er ook iemand die die leeftijd nog niet bereikt heeft. Vandaar dat pausen met enige regelmaat nieuwe kardinalen benoemen ("creëren" is de officiële term), om ervoor te zorgen dat het aantal kieskardinalen op peil blijft.

De omwenteling van Franciscus

Het is vandaag de negende keer sinds zijn verkiezing in 2013 dat paus Franciscus de groep kardinalen ververst. Met zijn creaties heeft hij het kiescollege dat zijn opvolger moet bepalen op een revolutionaire manier gewijzigd. Vroeger voerden de Europeanen de boventoon en waren de Italiaanse kardinalen zelfs oververtegenwoordigd. Bij het conclaaf van 2013 waren van de 115 kardinalen die meestemden maar liefst 28 Italianen.

Helemaal vreemd is dat trouwens niet. Tot de verkiezing van de Poolse paus Johannes Paulus II in 1978 waren alle pausen sinds 1523 Italianen. Ook werd het bestuursapparaat in Rome grotendeels door Italianen bemand. Daarnaast was het gebruikelijk dat aartsbisschoppen van belangrijke Italiaanse steden automatisch kardinaal werden.

Franciscus heeft daar een einde aan gemaakt en het aantal Italiaanse kardinalen drastisch naar beneden gebracht. Hij kiest ervoor om kardinalen te geven aan landen in de periferie van de wereld. Op plaatsen waar maar weinig katholieken zijn of waar katholieken het niet gemakkelijk hebben. Denk aan Tonga, Haïti en Papua-Nieuw-Guinea. Vandaag krijgen landen als Zuid-Afrika, Zuid-Soedan, Tanzania, Maleisië en Hongkong (China) een kardinaal.

Tegen zijn gewoonte in heeft de paus dit keer besloten om toch ook een aantal Europeanen (maar weinig Italianen) de kardinaalstitel te verlenen, uit landen als Frankrijk, Portugal, Polen en Zwitserland en Spanje. Europa blijft daarmee een zeker gewicht houden binnen het college, maar veel minder dan bij eerdere conclaven.

Behalve hun afkomst uit verre delen van de wereld hebben veel van de kardinalen uit Franciscus' koker ook hun herderlijke inslag gemeen. Franciscus wil een open Kerk die de wereld in gaat om mensen te helpen en nader tot elkaar te brengen. Een Kerk als veldhospitaal waar iedereen een plek kan vinden en waar barmhartigheid zwaarder weegt dan regels en dogma's. Doctrinaire scherpslijpers, die het goed deden bij zijn voorganger Benedictus XVI, krijgen bij hem weinig kans.

Wachten op het moment

Na vandaag kan de club van kieskardinalen weer even voort. Vanaf morgen zijn het er 136, onder wie een aantal zestigers en zelfs vijftigers. De allerjongste, kardinaal Giorgio Marengo van Mongolië, is maar 49.

99 kieskardinalen komen uit de hoed van Franciscus en daarmee hebben de kardinalen die door hem gecreëerd zijn de magische grens van twee derde van het totaal ruim overschreden. Magisch, want volgens de regels moet een paus met een tweederdemeerderheid gekozen worden.

Natuurlijk kan Franciscus zijn opvolger niet zelf aanwijzen, maar hij heeft er wel veel aa…

https://nos.nl/l/2492342


**VS roept Servië op om zich terug te trekken uit grensgebied met Kosovo**

De Amerikaanse regering heeft er bij Servië op aangedrongen zich terug te trekken uit het grensgebied met Kosovo. Het Witte Huis zegt een "grote militaire inzet" langs de grens te zien met zwaar wapentuig. Minister van Buitenlandse Zaken Anthony Blinken heeft hierover contact gehad met de president van Servië.

Volgens de VS is er in het zuiden van Servië een "ongekende hoeveelheid" geavanceerde Servische artillerie en tanks in stelling gebracht. John Kirby van de Amerikaanse Nationale Veiligheidsraad zegt dat dit soort wapentuig niet alleen een dreiging is voor de Kosovaren, maar ook voor de militairen die de NAVO daar heeft zitten.

'Zorgelijke situatie'

In een toespraak beschreef Kirby de situatie als zorgelijk. "We roepen Servië op om die troepen van de grens terug te trekken."

De NAVO stuurt als reactie opnieuw extra troepen naar Kosovo. Groot-Brittannië heeft militairen naar het gebied gestuurd om zich daar bij de NAVO-vredeshandhavers te voegen.

De NAVO-landen zijn bezorgd over de toenemende spanningen. In een verklaring zegt een woordvoerder van de NAVO-vredesmissie dat de aanwezigheid in Noord-Kosovo wordt vergroot en dat het er zich actiever zal opstellen langs de grens met Servië.

Doden bij belegering klooster

De spanningen tussen de twee landen liepen vorige week zondag hoog op nadat een Kosovaarse politieagent en drie etnische Servische schutters omkwamen tijdens een belegering van een Servisch-Orthodox klooster in het dorp Banjska.

De Kosovaarse regering beschuldigde de Servische regering ervan het incident te steunen.

https://nos.nl/l/2492341


**Tweede aanhouding in zaak van omgezaagde 'Robin Hood-boom'**

De Britse politie heeft een tweede verdachte aangehouden voor het omzagen van een van de beroemdste bomen van Groot-Brittannië: de Sycamore Gap Tree in Northumberland.

Donderdag ontdekten wandelaars dat de tweehonderd jaar oude esdoorn was omgezaagd. Kort erna werd een 16-jarige jongen aangehouden voor vernieling. Hij is voorlopig vrijgelaten.

De boom werd beroemd doordat die te zien was in een sleutelscène in Kevin Costners film Robin Hood: Prince of Thieves uit 1991. Sindsdien ging de esdoorn ook als 'Robin Hood Tree' door het leven en behoorde tot de meest gefotografeerde bomen van Groot-Brittannië.

De 60-jarige man die nu vastzit werd gisteravond gearresteerd. De politie van Northumberland zegt dat deze tweede arrestatie laat zien hoe serieus de zaak wordt genomen.

Ondanks de arrestaties is er nog veel onduidelijk over het motief van de vernieling. "Hoewel er opnieuw een arrestatie is verricht, bevindt dit onderzoek zich nog in de beginfase. Daarom willen we het publiek blijven vragen om met informatie te komen die kan helpen om de zaak op te lossen.

De BBC meldt dat er inmiddels forensisch onderzoek is verricht bij de boom. "In mijn 31 jaar sporenonderzoek, heb ik nooit onderzoek verricht naar een boom", zei een van de politiemensen.

https://nos.nl/l/2492340


**Explosief veiliggesteld in Leeuwarden, omliggende woningen ontruimd**

In Leeuwarden is in een woning een explosief gevonden. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) heeft het explosief veiliggesteld en meegenomen.

Uit voorzorg zijn een aantal omliggende woningen aan de Woudstraat ontruimd. Zodra de straat is vrijgegeven, mogen de bewoners weer terug.

Gisteravond kreeg de politie een melding dat er mogelijk een explosief in een woning lag. Nadat agenten een verdachte situatie hadden aangetroffen werden de woningen ontruimd en werd de EOD ingeschakeld. Die constateerde dat het inderdaad om een explosief ging.

In het huis waar het explosief lag, was niemand aanwezig. Er is niemand aangehouden. De politie doet onderzoek.

https://nos.nl/l/2492339


**Sweet Dreams evenaart recordaantal Gouden Kalveren, Soutendijk Beste Hoofdrol**

Renée Soutendijk heeft het Gouden Kalf gewonnen voor beste hoofdrol in een speelfilm voor haar rol in Sweet Dreams. De film won ook de belangrijkste prijs: het Gouden Kalf voor beste film. De film, waarmee dit jaar het Nederlands Film Festival werd geopend, evenaarde met zes prijzen het recordaantal Kalveren van Brimstone uit 2017.

De satirische film Sweet Dreams vertelt het verhaal van de familie van een Nederlandse suikerfabrikant op een afgelegen Indonesisch eiland in de nadagen van het koloniale tijdperk.

Het is de tweede keer dat de 66-jarige Soutendijk de prestigieuze filmprijs mee naar huis mag nemen. In 1985 won ze de Gouden Kalf als oeuvreprijs.

'Werd tijd'

Volgens Soutendijk werd het wel een keer tijd dat ze een nieuw Gouden Kalf won. "Ik heb heel veel gedaan in de tussentijd", zei de actrice in het radioprogramma NOS Met het Oog op Morgen. "Ik heb heel veel theater gedaan, veel in het buitenland gedraaid en ook daar prijzen gewonnen. Dus het is niet dat ik helemaal weg was, maar ik ben wel altijd op zoek naar die kleine pareltjes die daar geschreven worden."

Ook Florian Myjer won een Gouden Kalf voor zijn rol in Sweet Dreams (Beste Bijrol). De film viel ook in de prijzen in de categorieën Beste Camera (Emo Weemhoff) en Beste Costume Design (Bernadette Corstens).

Ena Sendijarević won de prijs voor beste regie. Sendijarević zei in NOS Met het Oog op Morgen dat ze hoopt dat door de prijs meer mensen naar de film gaan. "Ja, ik hoop dat dat ervoor zorgt dat het publiek nu ook Sweet Dreams gaat vinden en dat iedereen komt kijken."

Belangrijkste filmprijs

De Gouden Kalveren zijn de belangrijkste filmprijzen van Nederland. Ze worden sinds 1981 jaarlijks uitgereikt aan het einde van het Nederlands Film Festival.

Eerder op de dag werd al bekend dat het Gouden Kalf voor beste hoofdrol in een dramaserie gewonnen is door Eva Crutzen. Cabaretière Crutzen speelt de hoofdrol in de serie Bodem en schreef ook het script van de zesdelige komische dramaserie. Die verschijnt volgend jaar op tv.

De publieksprijs ging naar De Tatta's, een film over een familie die noodgedwongen haar enorme huis in moet ruilen voor een flat. De film was een groot succes in de Nederlandse bioscopen: meer dan 400.000 mensen zagen de film.

https://nos.nl/l/2492336


**Renée Soutendijk wint Gouden Kalf Beste Actrice, Sweet Dreams grote winnaar**

Renée Soutendijk heeft het Gouden Kalf gewonnen voor beste hoofdrol in een speelfilm voor haar rol in Sweet Dreams. De film won ook de belangrijkste prijs: het Gouden Kalf voor beste film. De film, waarmee dit jaar het Nederlands Film Festival werd geopend, werd de grote winnaar van het Gouden Kalveren Gala van dit jaar met zes prijzen.

De satirische film Sweet Dreams vertelt het verhaal van de familie van een Nederlandse suikerfabrikant op een afgelegen Indonesisch eiland in de nadagen van het koloniale tijdperk.

Het is de tweede keer dat de 66-jarige Soutendijk de prestigieuze filmprijs mee naar huis mag nemen. In 1985 won ze de Gouden Kalf als oeuvreprijs.

'Werd tijd'

Volgens Soutendijk werd het wel een keer tijd dat ze een een Gouden Kalf won. "Ik heb heel veel gedaan in de tussentijd", zei de actrice in het radioprogramma NOS Met het Oog op Morgen. "Ik heb heel veel theater gedaan, veel in het buitenland gedraaid en ook daar prijzen gewonnen. Dus het is niet dat ik helemaal weg was, maar ik ben wel altijd op zoek naar die kleine pareltjes die daar geschreven worden."

Ook Florian Myjer won een Gouden Kalf voor zijn rol in Sweet Dreams (Beste Bijrol). De film viel ook in de prijzen in de categorieën Beste Camera (Emo Weemhoff) en Beste Costume Design (Bernadette Corstens).

Ena Sendijarević won de prijs voor beste regie. Sendijarević zei in NOS Met het Oog op Morgen dat ze hoopt dat door de prijs meer mensen naar de film gaan. "Ja, ik hoop dat dat ervoor zorgt dat het publiek nu ook Sweet Dreams gaat vinden en dat iedereen komt kijken."

Belangrijkste filmprijs

De Gouden Kalveren zijn de belangrijkste filmprijzen van Nederland. Ze worden sinds 1981 jaarlijks uitgereikt aan het einde van het Nederlands Film Festival.

Eerder op de dag werd al bekend dat het Gouden Kalf voor beste hoofdrol in een dramaserie gewonnen is door Eva Crutzen. Cabaretière Crutzen speelt de hoofdrol in de serie Bodem en schreef ook het script van de zesdelige komische dramaserie. Die verschijnt volgend jaar op tv.

De publieksprijs ging naar De Tatta's, een film over een familie die noodgedwongen haar enorme huis in moet ruilen voor een flat. De film was een groot succes in de Nederlandse bioscopen: meer dan 400.000 mensen zagen de film.

https://nos.nl/l/2492336


**Sweet Dreams evenaart recordaantal Gouden Kalven, Soutendijk Beste Hoofdrol**

Renée Soutendijk heeft het Gouden Kalf gewonnen voor beste hoofdrol in een speelfilm voor haar rol in Sweet Dreams. De film won ook de belangrijkste prijs: het Gouden Kalf voor beste film. De film, waarmee dit jaar het Nederlands Film Festival werd geopend, evenaarde met zes prijzen het recordaantal Kalveren van Brimstone uit 2017.

De satirische film Sweet Dreams vertelt het verhaal van de familie van een Nederlandse suikerfabrikant op een afgelegen Indonesisch eiland in de nadagen van het koloniale tijdperk.

Het is de tweede keer dat de 66-jarige Soutendijk de prestigieuze filmprijs mee naar huis mag nemen. In 1985 won ze de Gouden Kalf als oeuvreprijs.

'Werd tijd'

Volgens Soutendijk werd het wel een keer tijd dat ze een nieuw Gouden Kalf won. "Ik heb heel veel gedaan in de tussentijd", zei de actrice in het radioprogramma NOS Met het Oog op Morgen. "Ik heb heel veel theater gedaan, veel in het buitenland gedraaid en ook daar prijzen gewonnen. Dus het is niet dat ik helemaal weg was, maar ik ben wel altijd op zoek naar die kleine pareltjes die daar geschreven worden."

Ook Florian Myjer won een Gouden Kalf voor zijn rol in Sweet Dreams (Beste Bijrol). De film viel ook in de prijzen in de categorieën Beste Camera (Emo Weemhoff) en Beste Costume Design (Bernadette Corstens).

Ena Sendijarević won de prijs voor beste regie. Sendijarević zei in NOS Met het Oog op Morgen dat ze hoopt dat door de prijs meer mensen naar de film gaan. "Ja, ik hoop dat dat ervoor zorgt dat het publiek nu ook Sweet Dreams gaat vinden en dat iedereen komt kijken."

Belangrijkste filmprijs

De Gouden Kalveren zijn de belangrijkste filmprijzen van Nederland. Ze worden sinds 1981 jaarlijks uitgereikt aan het einde van het Nederlands Film Festival.

Eerder op de dag werd al bekend dat het Gouden Kalf voor beste hoofdrol in een dramaserie gewonnen is door Eva Crutzen. Cabaretière Crutzen speelt de hoofdrol in de serie Bodem en schreef ook het script van de zesdelige komische dramaserie. Die verschijnt volgend jaar op tv.

De publieksprijs ging naar De Tatta's, een film over een familie die noodgedwongen haar enorme huis in moet ruilen voor een flat. De film was een groot succes in de Nederlandse bioscopen: meer dan 400.000 mensen zagen de film.

https://nos.nl/l/2492336


**Chaos in Van Gogh Museum vanwege Pokémonkaarten**

De samenwerking van het Van Gogh Museum en Pokémon heeft geleid tot chaos in de museumwinkel. Op beelden op sociale media is te zien dat volwassenen zich massaal op de Pokémonpromotiekaarten storten, die gratis te krijgen zijn na een museumbezoek waarbij Pokémon-opdrachten worden uitgevoerd.

Zeldzame Pokémonkaarten worden vaak voor enorme bedragen verkocht: ze leveren soms wel tienduizenden tot honderdduizenden euro's op. Omdat de Pokémonkaarten in het Van Gogh Museum een beperkte oplage hebben, verwachten handelaren dan ook dat deze kaarten veel waard worden.

Online bieden sommigen de kaarten al voor honderden euro's aan.

50-jarig bestaan

Het Van Gogh Museum werkt samen met Pokémon in de aanloop naar het 50-jarig jubileum van het museum. Het doel is het trekken van een nieuw publiek, zei directeur Emilie Gordenker bij de aankondiging van de samenwerking.

In het museum hangen tot begin januari Pokémonschilderijen die zijn gebaseerd op bekende werken van Vincent van Gogh.

De speciale promotiekaarten zijn niet alleen te krijgen in het Van Gogh Museum, staat op de website van het museum. Ook in de officiële Pokémonwinkels zijn ze verkrijgbaar. Het X-account van Pokémon laat weten dat de alle producten uit de collectie uitverkocht zijn. Op een later moment zullen er nieuwe kaarten verkrijgbaar zijn.

Pokémon een na populairste game

Pokémon werd voor het eerst in 1997 in Japan uitgezonden. De serie volgt de jongen Ash, en zijn sidekick Pikachu, terwijl ze reizen en aan Pokémonkampioenschappen meedoen.

Naast de serie bestaat de franchise onder meer uit videogames, kaarten, manga-strips, speelfilms en een tijdschrift. Ook bestaat er Pokémon-merchandise, van knuffels tot kleding. Het is na Super Mario de populairste game-franchise ter wereld.

https://nos.nl/l/2492331


**Noodweer legt New York lam, waarschuwingen voor overstromingen**

In New York is de noodtoestand uitgeroepen vanwege aanhoudende regenval en overstromingen. Op beelden is te zien hoe straten, kelders en metrostations zijn ondergelopen.

Gouverneur Kathy Hochul heeft inwoners opgeroepen zo min mogelijk te reizen en thuis te blijven. "De regen is nog niet over. Het is extreem gevaarlijk om door de ondergelopen straten te reizen. Blijf veilig", schrijft Hochul op X.

Naar verwachting houdt de hevige regenval nog tot morgenochtend lokale tijd aan. De overstromingen hebben onder meer geleid tot flinke vertragingen en honderden geannuleerde vluchten bij LaGuardia Airport. Ook de luchthavens van JFK en Newark ondervinden hinder van de regenval.

Het noodweer treft naar verluidt zo'n 23 miljoen mensen in delen van New Jersey, New York en Connecticut. Voor de stadsdelen Brooklyn, Long Island, Queens, Manhattan en New Jersey wordt gewaarschuwd voor onverwachte overstromingen.

Het grote metronetwerk van de stad New York is praktisch lamgelegd, op sociale media is te zien hoe het water bij sommige stations tot heuphoogte is gestegen. In bussen staan mensen op de stoelen om geen natte voeten te krijgen.

Orkaan Ida

Het regent al de hele week flink in de regio, volgens de crisisdienst van New York heeft de stad te maken met de natste dag sinds orkaan Ida in 2021 door het gebied raasde. Toen kwamen inwoners van New York en New Jersey vast te zitten in ondergelopen kelders. Ida eiste in totaal aan 107 mensen het leven; 87 in de Verenigde Staten, 20 in Venezuela.

https://nos.nl/l/2492326


**Noodweer legt New York lam: straten en metro's ondergelopen, zeeleeuw ontsnapt**

In New York is de noodtoestand uitgeroepen vanwege aanhoudende regenval en overstromingen. Op beelden is te zien hoe straten, kelders en metrostations zijn ondergelopen.

Op de luchthaven JFK is sinds 1948 in een dag niet zoveel regen gevallen als gisteren. In drie uur tijd viel er in de wijk Brooklyn evenveel regen als normaal gesproken in een maand.

Op beelden is te zien hoe de metrostations en straten zijn ondergelopen:

Gouverneur Kathy Hochul heeft inwoners opgeroepen zo min mogelijk te reizen en thuis te blijven. "De regen is nog niet over. Het is extreem gevaarlijk om door de ondergelopen straten te reizen. Blijf veilig", schrijft Hochul op X. Ook vandaag wordt veel regen verwacht.

Vluchten geannuleerd, metro plat

De overstromingen hebben onder meer geleid tot flinke vertragingen en honderden geannuleerde vluchten bij de vliegvelden LaGuardia, JFK en Newark. Het grote metronetwerk van de stad New York is praktisch lamgelegd, op sociale media is te zien hoe het water bij sommige stations tot heuphoogte is gestegen. In bussen staan mensen op de stoelen om geen natte voeten te krijgen.

Het noodweer treft naar verluidt zo'n 23 miljoen mensen in delen van New Jersey, New York en Connecticut. Voor de stadsdelen Brooklyn, Long Island, Queens, Manhattan en New Jersey wordt gewaarschuwd voor onverwachte overstromingen. Brandweermannen hebben zes mensen moeten bevrijden uit kelders en zo'n 150 scholen zijn ondergelopen.

Door een overstroming in de Central Park Zoo lukte het een zeeleeuw te ontsnappen uit haar verblijf. Onder toeziend oog van dierentuinpersoneel verkende het dier enige tijd de omgeving en zwom daarna terug naar haar vertrouwde omgeving, zegt de dierentuindirecteur in een verklaring. De dierentuin was gesloten vanwege het noodweer.

Wetenschappers zeggen tegen CNN dat de hevige regenval het gevolg is van klimaatverandering. De atmosfeer werkt als een soort spons: door de warmte kan die meer water vasthouden, waarna die de spons als het ware uitwringt, met plensbuiten als gevolg. "De droevige werkelijkheid is dat ons klimaat sneller verandert dan onze infrastructuur aankan", zegt Rohit Aggarwala, hoofd van de New Yorkse klimaatafdeling.

Orkaan Ida

Het regent al de hele week flink in de regio, volgens de crisisdienst van New York heeft de stad te maken met de natste dag sinds orkaan Ida in 2021 door het gebied raasde. Toen kwamen inwoners van New York en New Jersey vast te zitten in ondergelopen kelders.

Ida eiste in totaal aan 107 mensen het leven; 87 in de Verenigde Staten, 20 in Venezuela.

https://nos.nl/l/2492326


**Noodweer legt New York lam: straten en metro's ondergelopen, zeeleeuw ontsnapt**

In New York is de noodtoestand uitgeroepen vanwege aanhoudende regenval en overstromingen. Op beelden is te zien hoe straten, kelders en metrostations zijn ondergelopen.

Op de luchthaven JFK is sinds 1948 in een dag niet zoveel regen gevallen als gisteren. In drie uur tijd viel er in de wijk Brooklyn evenveel regen als normaal gesproken in een maand.

Gouverneur Kathy Hochul heeft inwoners opgeroepen zo min mogelijk te reizen en thuis te blijven. "De regen is nog niet over. Het is extreem gevaarlijk om door de ondergelopen straten te reizen. Blijf veilig", schrijft Hochul op X. Ook vandaag wordt veel regen verwacht.

Vluchten geannuleerd, metro plat

De overstromingen hebben onder meer geleid tot flinke vertragingen en honderden geannuleerde vluchten bij de vliegvelden LaGuardia, JFK en Newark. Het grote metronetwerk van de stad New York is praktisch lamgelegd, op sociale media is te zien hoe het water bij sommige stations tot heuphoogte is gestegen. In bussen staan mensen op de stoelen om geen natte voeten te krijgen.

Het noodweer treft naar verluidt zo'n 23 miljoen mensen in delen van New Jersey, New York en Connecticut. Voor de stadsdelen Brooklyn, Long Island, Queens, Manhattan en New Jersey wordt gewaarschuwd voor onverwachte overstromingen. Brandweermannen hebben zes mensen moeten bevrijden uit kelders en zo'n 150 scholen zijn ondergelopen.

Door een overstroming in de Central Park Zoo lukte het een zeeleeuw te ontsnappen uit haar verblijf. Onder toeziend oog van dierentuinpersoneel verkende het dier enige tijd de omgeving en zwom daarna terug naar haar vertrouwde omgeving, zegt de dierentuindirecteur in een verklaring. De dierentuin was gesloten vanwege het noodweer.

Wetenschappers zeggen tegen CNN dat de hevige regenval het gevolg is van klimaatverandering. De atmosfeer werkt als een soort spons: door de warmte kan die meer water vasthouden, waarna die de spons als het ware uitwringt, met plensbuiten als gevolg. "De droevige werkelijkheid is dat ons klimaat sneller verandert dan onze infrastructuur aankan", zegt Rohit Aggarwala, hoofd van de New Yorkse klimaatafdeling.

Orkaan Ida

Het regent al de hele week flink in de regio, volgens de crisisdienst van New York heeft de stad te maken met de natste dag sinds orkaan Ida in 2021 door het gebied raasde. Toen kwamen inwoners van New York en New Jersey vast te zitten in ondergelopen kelders.

Ida eiste in totaal aan 107 mensen het leven; 87 in de Verenigde Staten, 20 in Venezuela.

https://nos.nl/l/2492326


**Dit is wat we nu weten over de schietpartijen in Rotterdam **

Er is vandaag meer bekend geworden over de verdachte van de dodelijke schietpartijen in Rotterdam. Hij zit in volledige beperkingen. Dat betekent dat hij alleen met zijn advocaat contact mag hebben. Volgens de politie is het waarschijnlijkste scenario dat Fouad L. gericht handelde. Op de twee plekken waar hij zijn slachtoffers maakte, wordt nog onderzoek gedaan.

In het Erasmus MC, waar hij docent Jurgen Damen doodschoot, kwam hij anderen tegen die hij met rust liet. Een getuige vertelde dat F. "aan het schreeuwen was dat we weg moesten", maar dat hij hen niets deed. Wel dreigde hij met een vuurwapen.

Het Erasmus MC was door het OM eerder dit jaar per brief geïnformeerd dat L. een verleden had van dierenmishandelingen en ander verontrustend gedrag.

Daarop besloot het Erasmus MC dat psychologisch onderzoek nodig was voordat L. eventueel in aanmerking zou komen om het diploma voor basisarts te ontvangen, vertelde de onderwijsinstelling vandaag. Volgens het Erasmus MC beloofde L. aanvankelijk mee te werken, maar deed hij dat niet.

Politie brengt examencommissielid in veiligheid

Vandaag werd ook bekend dat de politie gisteren een van de commissieleden die besluiten over toekenning van de diploma's in veiligheid heeft gebracht in het Erasmus MC. "De politie ontving tijdens de zoekactie signalen dat de dader het gemunt had op de examencommissie." Het gaat waarschijnlijk om de voorzitter van de examencommissie. Wat de relatie tussen de doodgeschoten docent Damen en L. was, zegt de universiteit niet.

Uit berichten die de verdachte zeer waarschijnlijk zelf plaatste op internetforum 4Chan blijkt dat hij woedend was op de universiteit. Hij beweerde dat er een excuus werd gezocht om hem weg te sturen en dat hij daarom tot alcoholisme verviel. Hij noemde de naam van Damen niet, maar wel die van een andere docent die het volgens hem op hem gemunt had.

Bekijk een reconstructie van de gebeurtenissen in Rotterdam:

Ook schreef hij op het internetforum waarschijnlijk over de buurvrouw die hij doodschoot in haar woning. Hij beklaagde zich over de vrouw die er volgens hem voor verantwoordelijk was dat hij werd aangehouden "omdat ik te wild met mijn hond speelde".

Daarnaast liet hij zich in zijn berichten regelmatig racistisch uit. Hij gebruikte racistische termen voor zwarte mensen en gebruikte een denigrerende term voor witte vrouwen met een zwarte partner. Daarbij noemde hij zijn buurvrouw ook.

https://nos.nl/l/2492325


**Zorgen in EU over mogelijke verkiezingswinst oud-premier Fico in Slowakije **

Het is maar een kleine lidstaat, en toch kijkt Europa dit keer met bijzondere belangstelling en zorgen naar de verkiezingen in Slowakije. Op kop in de peilingen gaat oud-premier Robert Fico.

Hij wil met zijn partij SMER een andere koers varen dan de huidige pro-Westerse regering en belooft de steun die Slowakije aan buurland Oekraïne levert te stoppen. Dat leidt tot zorgen bij andere westerse landen, want nu is Slowakije nog een belangrijke bondgenoot.

Fico was al twee keer premier van Slowakije. Dat hij Rusland vooral als partner ziet, werd duidelijk toen hij in 2014 EU-sancties tegen Rusland afkeurde.

Corruptieschandalen

Zijn regeerperiode werd getekend door corruptieschandalen. "Het is inmiddels vrij duidelijk dat de politie in de tijd dat Fico regeerde in de greep was van oligarchen", zegt onderzoeksjournalist Marek Vagovic, die twee boeken schreef over Fico. "En deze mensen bedreigden zakenlieden, namen steekpenningen aan, en hielpen bevriende zakenmensen om uit de handen van justitie te blijven."

Uiteindelijk was het de moord op onderzoeksjournalist Jan Kuciak, die corruptie in verband bracht met de regering van Fico, die de omstreden politicus in 2018 tot terugtreden dwong.

Vervolgens kozen de Slowaken een regering die beloofde corruptie aan te pakken en zich meer op het Westen richtte. Maar door onderlinge ruzies hield die geen stand, waardoor er nu vervroegde verkiezingen zijn.

Desinformatiecampagnes

En die staan onder meer in het teken van de oorlog in Oekraïne. Slowaken lijken minder bereid om zich tegen Rusland te keren. Ze zijn doelwit van een grootschalige pro-Russische desinformatiecampagnes. Daar sluit Fico in zijn campagne op aan.

Hij stelt dat niet de Russen, maar de Oekraïners de oorlog zijn begonnen. "We zullen geen kogel uit onze voorraden naar Oekraïne sturen", beloofde Fico tijdens een verkiezingsbijeenkomst in september. Hij staat niet achter de oorlog die Rusland voert, zegt hij zelf, en wil juist vrede.

Volgens journalist Vagovic is dat misleidend. "Hij geeft Rusland geen complimenten, maar zegt dat het een partner is tegen wiens belangen wij niet in moeten gaan."

Vrees voor minder samenwerking en inperking vrijheden

Andere EU-landen vrezen dat Slowakije onder Fico zich niet alleen tegen steun aan Oekraïne zal keren, maar ook zal veranderen in een lidstaat waar de persvrijheid en de onafhankelijke rechtspraak onder druk staan, zoals nu in Polen en Hongarije al het geval is. "De vrees is dat hij democratische instituties zal beteugelen", aldus Vagovic.

De partij van Fico staat in de peilingen rond de 20 procent, ongeveer evenveel als de progressieve partij PS. SMER lijkt bij winst een coalitie te kunnen vormen over rechts, mogelijk met extreemrechtse partijen. Mocht PS toch de grootste worden, dan wordt het nog ingewikkeld voor de progressieven om een regering bij elkaar te krijgen. Meerdere potentiële partners dreigen de kiesdrempel niet te halen.

https://nos.nl/l/2492323


**Na 27 jaar verdachte opgepakt voor moord op rapper Tupac Shakur**

De voormalig crimineel Duane 'Keffe D' Davis, die eerder op de dag werd opgepakt door de politie in Las Vegas, wordt door justitie verantwoordelijk gehouden voor de moord op rapper Tupac Shakur in 1996. Dat heeft de openbaar aanklager bekend gemaakt. De arrestatie wordt gezien als een doorbraak in de zaak die nooit werd opgelost.

Davis is door de openbaar aanklager formeel in staat van beschuldiging gesteld. "We hebben een sterk vermoeden dat hij verantwoordelijk is voor de moord op Tupac Shakur en dat hij schuldig bevonden zal worden aan moord met gebruikmaking van een dodelijk wapen", aldus de openbaar aanklager voor een rechtbank.

Eerder deze zomer doorzocht de politie van Las Vegas al het huis van Davis in Henderson, een voorstad van Las Vegas. Daar werden onder meer computers, een telefoon, harde schijf, verschillende wapens en het tijdschrift Vibe uit 1996 met op de cover Shakur in beslag genomen.

In de 27 jaar dat het onderzoek loopt zou Davis al eerder ondervraagd zijn omdat hij mogelijk in de auto had gezeten van waaruit Tupac Shakur doodgeschoten werd. In interviews en in een in 2019 uitgekomen autobiografie maakte Davis daar ook geen geheim van.

Tupac Shakur, wiens artiestennaam 2Pac was, werd op 7 september 1996 voor een stoplicht in Las Vegas neergeschoten. Hij zat in een konvooi toen er naast zijn auto een witte Cadillac stopte, van waaruit hij werd beschoten. De 25-jarige artiest overleed enkele dagen later in het ziekenhuis.

Postuum geëerd

Shakur wordt gezien als een van de grootste namen die de hiphopwereld heeft voortgebracht. Hij werd groot in de jaren 90, toen de zogenoemde gangsterrap populair was. De artiest heeft wereldwijd meer dan 75 miljoen platen verkocht en speelde ook in films.

In 2017 werd de rapper postuum toegevoegd aan de Rock & Roll Hall of Fame. Dat gebeurde op initiatief van zijn collega Snoop Dogg. In juni dit jaar kreeg de rapper een ster op de Hollywood Walk of Fame.

https://nos.nl/l/2492321


**'Boeren registreren ten onrechte duizenden hectares land dat van overheid is'**

Boeren hebben duizenden hectaren overheidsgrond ten onrechte als eigen landbouwgrond laten registeren. Hierdoor hebben zij mogelijk ten onrechte landbouwsubsidies ontvangen, blijkt uit onderzoek van onderzoeksjournalistiek platform Investico. Dat dit gebeurde was al bekend, maar de omvang nog niet.

Boeren moeten hun landbouwgrond laten registreren bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De geregistreerde grootte bepaalt hoeveel subsidie boeren kunnen aanvragen en hoeveel mest zij mogen uitrijden. Maar die dienst controleert niet standaard of het land echt van de boer is of dat de boer het mag gebruiken.

De journalisten onderzochten registraties bij 36 gemeenten, provincies en waterschappen. Van de 749 landbouwgronden die boeren lieten registreren, waren er 192 waar wat mis mee was. Het ging onder meer om bermen en graslanden, ijsbanen en in één geval zelfs om een natuurgebied. Volgens de onderzoekers komt dat omgerekend naar heel Nederland neer op zo'n 24.000 hectare aan onrechtmatig opgegeven overheidsgrond, een oppervlakte ter grootte van Amsterdam.

Niet allemaal fraudeurs

Investico bestrijdt dat alle boeren die deze registraties lieten doen meteen ook fraudeurs zijn. Zo zeggen sommige boeren dat ze wel al mondeling toestemming hebben gehad van ambtenaren of dat ze een bepaalde plek al tientallen jaren gebruiken en niet beter weten.

De RVO laat in een reactie weten meldingen over onrechtmatig gebruik altijd te onderzoeken, maar dat volledige controle "niet haalbaar is". Eerder deze maand schreef het onderzoeksplatform dat het ministerie van Landbouw jarenlang tegenover Brussel verzweeg dat fraude met landbouwpercelen wijdverspreid is in Nederland.

De onderzoeksjournalisten baseerden zich op interne e-mailwisselingen verkregen via de wet open overheid. Minister Adema zei in een reactie dat het om "stevige beschuldigingen" ging en dat hier onderzoek naar wordt gedaan.

https://nos.nl/l/2492320


**Nederlandse films weten internationaal publiek moeilijk te bereiken**

Een rode loper, flitsende camera's en poserende acteurs. Stadsschouwburg Utrecht staat vanavond in het teken van de Nederlandse filmprijzen: de Gouden Kalveren. Maar de glitter and glamour verhullen hoe het gesteld is met de Nederlandse speelfilm. Op het internationale podium speelt ons land slechts een bijrol, blijkt uit onderzoek.

Nederlandse filmmakers produceerden van 2010 tot 2022 in totaal 487 speelfilms. Met dat aantal torent Nederland ver boven vergelijkbare Europese landen uit. Maar het lukt geen enkele Nederlandse film om een groot internationaal publiek te bereiken.

Niet verbaasd

Het Nederlandse Filmfonds liet onderzoek doen door Olsberg SPI. Het bureau bracht de top van alle geproduceerde speelfilms in kaart en vergeleek de prestaties van Nederland met België, Zweden, Denemarken en Oostenrijk. Die landen scoren internationaal stuk voor stuk beter.

"Eerlijk gezegd was het niet een enorme verrassing, maar het is zeker een wake-up call," zegt interim-directeur Sandra den Hamer van het Nederlands Filmfonds. Het fonds voelde naar eigen zeggen al langer dat Nederland achterblijft bij andere landen."

Het onderzoeksbureau heeft wat ze noemen high excellence benchmarks ofwel 'topprestatie-eisen' vastgesteld. Hierbij wordt gekeken naar het succes bij het grote publiek en de artistieke waarde van een speelfilm; een film moet kwalitatief goed zijn én genoeg bioscoopbezoekers aantrekken.

Denemarken en België blonken uit in het maken van succesvolle films. Hoewel ze elk ruim tweehonderd films minder produceerden dan Nederland, maakten ze respectievelijk veertien en elf high excellence speelfilms. Zweden presteert met tien en Oostenrijk met vijf ook aanzienlijk beter dan Nederland.

De Nederlandse film Brimstone van regisseur Martin Koolhoven kwam met 238.000 Europese bezoekers en een nominatie voor Beste Film in Venetië wel heel dicht in de buurt. Volgens het rapport waren er nog vijftien andere Nederlandse speelfilms die een festival- of awarderkenning kregen, maar niet de bezoekersdrempel haalden.

Te veel films, te weinig focus

Een belangrijke bevinding uit het rapport is de enorme hoeveelheid films die in Nederland worden geproduceerd, in vergelijking met de andere landen. De focus moet niet op kwantiteit maar op kwaliteit liggen, aldus een van de aanbevelingen. "We moeten beter voor ons talent zorgen en meer creatieve en financiële ruimte geven aan makers om met meer aandacht aan hun film te kunnen werken", zegt Den Hamer van het Nederlands Filmfonds. "De komende jaren moeten we dan ook scherper gaan kiezen, waarbij we meer geld aan minder films gaan geven."

Regisseur Martin Koolhoven sluit zich daarbij aan. "In Nederland worden films vaak gemaakt met veel kleinere budgetten. Een deel van de oplossing is minder films maken, maar dan voor meer geld." Koolhoven vindt ook dat er te snel naar het Filmfonds wordt gekeken als belangrijkste financier. "Dan krijg je twee miljoen bij elkaar, terwijl de film die je écht wilt maken misschien het dubbele kost." Koolhoven pleit dan ook voor meer ambitie: "Kijk niet alleen maar in Nederland, maar ook over de grenzen heen."

Publiek trekken

De komende jaren wil het Nederlands Filmfonds meer aandacht besteden aan de positionering en zichtbaarheid van films. "Er is echt wel kwaliteit in Nederland, maar te veel films weten het grote publiek niet te vinden." Volgens Den Hamer moeten filmmakers al eerder in het proces bedenken voor wie ze de film maken, zodat ze de film daarna goed kunnen wegzetten.

Een voorbeeld van zo'n Nederlandse film met potentie is Sweet Dreams van regisseur Ena Sendijarević. Het was de openingsfilm van het Nederlands Filmfestival vorige week. De film maakt kans op acht Gouden Kalveren en is geselecteerd door de European Film Awards voor beste Europese film. Maar of de film ook 250.000 bezoekers gaat trekken? Volgens Den Hamer draaien dit soort films te vaak niet in de grote bioscopen of op ongunstige tijdstippen. "Daarover moeten we in gesprek. Onze films verdienen écht beter."

https://nos.nl/l/2492319


**Burgemeester Aboutaleb: 'Sloten van tranen' om omgebrachte Rotterdammers**

De Rotterdamse burgemeester Aboutaleb spreekt van "sloten met tranen" na afloop van een bijeenkomst aan het Heiman Dullaertplein, waar gisteren een vrouw en haar dochter zijn doodgeschoten. Hij sprak met buurtbewoners en andere bekenden van de slachtoffers.

Aboutaleb zegt vooral te hebben geluisterd naar "al die verdrietige verhalen van mensen die de slachtoffers hebben gekend". De aanwezigen hebben nog veel vragen, vertelt hij. "Vragen waar ik nu geen antwoord op kan geven."

De 32-jarige Fouad L. wordt verdacht van het doodschieten van zijn buurvrouw Marlous en haar dochter Romy in hun huis aan het Heiman Dullaertplein. De 39-jarige moeder overleed ter plekke, haar 14-jarige dochter bezweek later in het ziekenhuis aan haar verwondingen.

L. wordt ook verdacht van het doodschieten van de 43-jarige Jurgen Damen, een huisarts op Katendrecht en docent aan het Erasmus MC. De politie gaat uit van een gerichte actie tegen de slachtoffers, maar houdt alle scenario's open.

Aboutaleb heeft gesproken met klasgenoten van Romy en met een vriendin van de tiener die in het huis aanwezig was toen het drama zich voltrok. "Zij kunnen nauwelijks uit hun woorden komen."

De burgemeester heeft geprobeerd hen een hart onder de riem te steken. "Er waren kinderen in de leeftijd van mijn eigen dochter. Ik voel me vrij om zo iemand een stevige knuffel te geven. Als burgervader vind ik dat je dat moet doen."

Ladan Motaref van een kapsalon aan het Heiman Dullaertplein zegt dat ze in shock is. "Ik denk dat dat nog wel een paar dagen zal duren." De politie sloot gisteren de straat af en mensen moesten binnen blijven. De angst bestond dat verdachte Fouad L. nog terug naar huis zou keren. Motarefs kapsalon stroomde vol met buurtbewoners. "'s Avonds laat mochten we pas naar buiten."

Motaref zegt het gezin niet persoonlijk te kennen, maar zag de moeder en haar kinderen wel vaak langslopen en zwaaiden. "Zo te zien waren het rustige mensen."

Sinds vanochtend is het een komen en gaan van mensen die bloemen achterlaten. De politie heeft het huizenblok aan het Heiman Dullaertplein afgesloten met een hek, buurtbewoners hebben daar foto's van de slachtoffers aan opgehangen.

Volgens de lokale nieuwszender Rijnmond had de doodgeschoten Romy nog een tweelingzus, een oudere zus en een jongere broer. Rijnmond schrijft dat moeder Marlous zelf de deur heeft opengedaan voor haar buurman. Zij werd direct neergeschoten.

'Vrolijke, lieve meisjes'

Buurtbewoonster Francesca Alves Lopez zegt tegen de NOS dat haar kleinkinderen vroeger speelden met de tweeling van Marlous bij het speeltuintje in de straat. "Het waren hele vrolijke, lieve meisjes. Ik kan het niet geloven. Hun moeder was een gezellige vrouw."

Later in de middag bezocht burgemeester Aboutaleb een herdenking bij het gezondheidscentrum in Rotterdam-Zuid waar het derde slachtoffer, de 43-jarige Jurgen Damen, werkte als huisarts. Demissionair minister van Binnenlandse Zaken Hugo de Jonge was daar ook aanwezig. Het slachtoffer was zijn huisarts.

"Hij was een geweldige dokter", zegt De Jonge, die eraan toevoegt dat je in de hele stad merkt dat het veiligheidsgevoel van Rotterdammers geschokt is. "Je kent allemaal wel iemand die werkt in het ziekenhuis, of die daar college had, of iemand in Delfshaven die het gezien heeft."

Een collega van Damen, René Baljon, zegt dat boosheid, ongeloof en verdriet overheersen in zijn team. "Jurgen was een warme, betrokken huisarts."

Vervolgens spreekt burgemeester Aboutaleb de aanwezigen toe: "Over Jurgen hoor ik fascinerend mooie verhalen over een betrokken onderwijzer in de gezondheidszorg en een betrokken wetenschapper. Wat bezielt iemand om Jurgen uit ons midden te plukken?" vraagt de burgemeester zich af, waarna zijn stem breekt. Geëmotioneerd herhaalt hij zijn vraag: "Wat bezielt zo iemand?"

Tot slot sprak Aboutaleb zijn waardering uit aan hulpverleners, waarna de aanwezigen een minuut stilte hielden.

https://nos.nl/l/2492317


**Wachtrij toeslagenouders korter door schrappen van bezwaarzaken**

Na jaren vol vertragingen is het volgens het ministerie van Financiën gelukt om de afhandeling van de toeslagenaffaire te versnellen. Dat doet de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) door dossiers van ouders sneller te beoordelen en bezwaren "efficiënter" af te handelen.

Maar op het sneller afhandelen van die bezwaren is ook kritiek. Volgens de Bezwaarschriftencommissie (BAC) komt daardoor de rechtsbescherming van gedupeerde ouders in gevaar.

'Kind van de rekening'

Op dit moment liggen er ruim 7100 bezwaarschriften bij het UHT en daar komen er per maand ongeveer 360 bij. Die bezwaren gaan langs de Bezwaarschriftencommissie (BAC). Dat is een onafhankelijke instantie die in 2021 is opgericht om te controleren of het UHT goede besluiten neemt.

Ouders die het niet eens zijn met een beslissing van het UHT kunnen tijdens een hoorzitting bij het BAC hun kant van het verhaal vertellen. De commissie geeft vervolgens advies. Tot nu toe gebeurde dat zo'n 670 keer.

Maar doordat ouders zo massaal bezwaar maken is ook voor de hoorzittingen bij het BAC een lange wachtrij ontstaan. Dat komt mede door het UHT zelf, dat bij hoorzittingen niet altijd de volledige dossiers kan aanleveren, waardoor de hoorzitting moet worden uitgesteld.

Staatssecretaris De Vries van Toeslagen kiest er nu voor om de wachtrij in te korten, door niet meer alle zaken voor de commissie te laten komen. Het gaat bijvoorbeeld om zaken waarbij volgens het UHT duidelijk is dat een bezwaarprocedure geen zin heeft.

Gevoelig ligt dat het UHT zelf gaat beslissen welke bezwaarzaken dat zijn. "Met dit voorstel dreigt de rechtsbescherming van de gedupeerde ouder het kind van de rekening te worden", schrijft voorzitter Eric Visser van het BAC in een brief aan De Vries.

"Dat lijkt mij, zeker gelet op de aard van het herstelproces en het herstel van het vertrouwen in de overheid, allerminst een wenselijk vooruitzicht."

Nieuwe berekening schadevergoeding

Het UHT biedt daarnaast honderden ouders komende maanden een nieuwe manier aan om hun aanvullende schadevergoeding te berekenen. Ouders krijgen daarbij, op basis van hun verhaal, een bepaald bedrag aangeboden. Als zij daarmee akkoord gaan, wordt dat in een overeenkomst vastgelegd.

Deze nieuwe route moet een einde maken aan de lange wachtrij voor de Commissie Werkelijke Schade, die per ouder(koppel) een individuele berekening maakt van de geleden schade. Doordat ouders daarvoor allerlei bewijzen moeten aanleveren, levert dat bij veel gedupeerden frustratie op en is het een lang proces.

Nu bestaat die wachtrij nog uit zo'n 1350 ouders, terwijl de commissie dit jaar maar zo'n drie adviezen per week publiceerde. De staatssecretaris stelde deze maand een nieuwe voorzitter aan voor de Commissie Werkelijke Schade, die orde op zaken moet gaan stellen.

30 miljoen euro aan dwangsommen

Doordat het UHT grote moeite heeft om alle dossiers tijdig af te handelen zijn er bij elkaar ruim 26.000 ingebrekestellingen verstuurd. Het UHT betaalde daardoor bijna 30 miljoen euro aan dwangsommen uit.

In totaal hebben zich nu 65.000 mensen aangemeld als mogelijk gedupeerde. Het ministerie verwacht dat het aantal eind 2023 op 68.000 uitkomt. Volgens het ministerie van Financiën staat het doel om voor eind 2026 alle bezwaren af te handelen ondanks alle versnellingen "onder druk".

https://nos.nl/l/2492308


**Weer extra Nederlandse militairen naar Irak, drie Chinooks en NAVO-commandant**

Nederland stuurt nog eens 135 militairen als bijdrage aan de NAVO-missie in Irak (NMI). Het demissionaire kabinet levert drie Chinooks, transporthelikopters, met een bemanning van 120 militairen. Ook wordt een Nederlander commandant van de NAVO-missie. Wie dat wordt is nog niet bekend. Hij of zij krijgt een staf van 15 militairen mee. De militairen gaan een jaar, van mei 2024 tot mei 2025 naar het land.

De extra levering komt bovenop een militaire bijdrage die begin juli werd aangekondigd. Het ging toen om een infanteriecompagnie van 145 militairen. Zij worden al vanaf 1 januari ingezet om de missie te beschermen. Het totaal komt dus op zo'n 281 Nederlandse militairen.

De NAVO-missie werd in 2018 gevormd op verzoek van Irak. De NAVO-militairen gebruiken zelf geen geweld, maar adviseren de Iraakse strijdkrachten en de Iraakse politie.

Weerstand

De militairen van de Chinooks-transporthelikopters gaan zorgen voor de bevoorrading van goederen en het verplaatsen van NAVO-personeel.

Het kabinet vindt dat militaire hulp nog steeds nodig is. De binnenlandse situatie in Irak is "gespannen", de politieke spanningen in het Koerdische gebied "houden aan" en de mensenrechtensituatie "blijft zorgelijk" en "een doorlopend aandachtspunt", schrijven de bewindslieden van Defensie en Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer.

"Hoewel IS militair is verslagen, is het belangrijk dat Nederland en de bondgenoten blijven helpen om de veiligheidssector te versterken zodat Irak een veilig en stabiel land wordt en blijft", ligt een woordvoerder van Defensie het kabinetsbesluit toe.

https://nos.nl/l/2492302


**Oudste Amerikaanse senator Feinstein (90) overleden**

De Democratische senator Dianne Feinstein is op 90-jarige leeftijd overleden. Feinstein was de langstzittende senator namens Californië en tevens de oudste senator in de Verenigde Staten.

Haar gezondheid ging de afgelopen jaren flink achteruit, maar van haar pensioen wilde Feinstein lang niets weten. De kritiek op haar functioneren zwol daarop aan, omdat ze geen plaats wilde maken voor jongere Democraten.

Ze was afgelopen jaar een aantal maanden afwezig in de Senaat vanwege gordelroos. Hierdoor was er in die periode één Democratische stem minder tijdens stemmingen. Het leidde tot nieuwe discussies over de hoge leeftijd van senatoren in de VS.

In die discussies werd zij vaak als voorbeeld aangehaald, samen met de Republikeinse Senaatsleider Mitch McConnell (81). Ook hij was dit jaar langere tijd afwezig vanwege gezondheidsproblemen. Hij kwam meerdere keren niet uit zijn woorden en leek te bevriezen bij persconferenties.

In februari van dit jaar kondigde Feinstein alsnog haar pensioen aan. Ze zou zich bij de verkiezingen van 2024 niet nogmaals verkiesbaar stellen.

Invloedrijk

Tussen 1978 en 1988 was Feinstein burgemeester van haar geboortestad San Francisco. In 1992 werd ze als eerste vrouw uit Californië in de Senaat gestemd. "Generaties lang is ze een iconische Amerikaanse politicus geweest, een leider op het gebied van milieu en wapenwetgeving", schrijft The New York Times over Feinstein.

In 1994 stond Feinstein aan de wieg van het verbod op semiautomatische wapens. In 2004 werd dat besluit weer teruggedraaid tijdens de regeringsperiode van George W. Bush.

Primeurs

De politieke carrière van Feinstein was er een van primeurs. Zo gaf ze als eerste vrouw leiding aan de inlichtingencommissie en de justitiecommissie.

Volgens de wetgeving in Californië heeft de Democratische gouverneur Gavin Newsom de bevoegdheid een opvolger te benoemen. Newsom heeft beloofd een zwarte vrouw aan te wijzen als plaatsvervanger van Feinstein tot aan de verkiezingen van komend jaar. Op dit moment telt de Senaat drie zwarte senatoren. Allen zijn mannen.

https://nos.nl/l/2492298


**Limburg stemt in met betalen extra kosten voor Maaslijn**

De Provinciale Staten in Limburg stemmen in met het betalen van extra kosten voor de Maaslijn om de aanbesteding mogelijk te maken. De Provinciale Staten willen dat het Rijk meebetaalt aan het project, maar om verdere vertraging te voorkomen blijft de provincie het geld voorlopig zelf betalen.

De Maaslijn is een hoofdpijndossier van Limburg. De lijn tussen Roermond en Nijmegen moet gemoderniseerd worden omdat veel treinen op het traject vertraging hebben. Het spoor wordt gedeeltelijk verdubbeld en er gaan elektrische treinen rijden in plaats van dieseltreinen.

Doordat de plannen keer op keer worden uitgesteld, lopen de kosten op. Die worden nu geraamd op 300 miljoen euro, aanvankelijk was dit nog 155 miljoen euro. Het was de bedoeling dat de verbeterde Maaslijn in 2020 al klaar zou zijn, maar de plannen werden steeds uitgesteld. Inmiddels staat de oplevering van het project voor eind 2027 gepland.

Onvrede over houding kabinet

Eerder eisten de Provinciale Staten al dat de Maaslijn een rijksproject zou worden. Daardoor zou de rijksoverheid moeten meebetalen aan alle extra kosten. Dit is tot nu toe niet gelukt. De demissionaire regering heeft een besluit over de herverdeling van de kosten uitgesteld.

Een motie waarin de onvrede over het handelen van het kabinet werd geuit, werd vandaag door alle partijen gesteund. In de motie spreken de partijen hun teleurstelling uit over de houding van het kabinet. Dat lijkt vast te houden aan de situatie waarin Limburg moet blijven opdraaien voor de meerkosten, schrijft 1Limburg.

"We verwachten dat er voor het einde van het jaar een positief besluit is genomen over het overnemen van het project en het dragen van de meerkosten", is de boodschap die het college van Gedeputeerde Staten nogmaals moet overdragen aan het demissionaire kabinet.

https://nos.nl/l/2492297


**Oud-staatssecretaris Weekers: niet gewaarschuwd voor 'bloedbad' toeslagenouders **

Oud-staatssecretaris Frans Weekers ontkent dat ambtenaren hem al in een vroeg stadium hebben gewaarschuwd voor een "bloedbad" onder ouders die kinderopvangtoeslag kregen. Voor de parlementaire enquêtecommissie Fraude en Dienstverlening zei hij dat hij juist meermaals heeft gepleit voor "proportionaliteit" bij het terugvorderen van bedragen bij ouders die hun eigen bijdrage niet hadden betaald.

Weekers reageerde op uitspraken eerder deze week van Dennis Blansjaar, die betrokken was bij het handhavings- en fraudebeleid van de Belastingdienst. Blansjaar zei tegen de parlementaire commissie dat Weekers al in 2012 door ambtenaren is gewaarschuwd voor de "onredelijke gevolgen" die het zou hebben als ouders die hun eigen bijdrage niet hadden betaald, de hele toeslag moesten terugbetalen. Hij gebruikte daarbij het woord "bloedbad".

Volgens Weekers heeft het geheugen van Blansjaar hem "een beetje in de steek gelaten". Hij wees erop dat hij tot twee keer toe op een notitie van het ministerie van Sociale Zaken heeft geschreven dat mensen wat hem betreft hun eigen bijdrage alsnog konden betalen, en dat daarmee de kous dan af zou zijn. Als het woord 'bloedbad' destijds al tegenover hem is gebezigd, dan had dat volgens Weekers betrekking op de gevolgen voor de Dienst Toeslagen zelf, waar medewerkers het werk niet aankonden, en niet op de gevolgen voor toeslagenouders.

'Heksenjacht'

Dat Weekers in het voorjaar van 2013 uiteindelijk toch heeft ingestemd met de strenge maatregelen waar toenmalig minister Kamp van Sociale Zaken en Werkgelegenheid mee kwam, had volgens hem te maken met "de hectiek" die er destijds was. Het was tijdens de eurocrisis en de staatssecretaris van Financiën was "uitgerekend in deze maand" veel in het buitenland "om Griekenland te redden".

Hij vindt achteraf bezien dat hij veel meer aandacht had moeten hebben voor wat de Fraudewet van Kamp teweeg zou kunnen brengen. "Maar ik was afhankelijk van een ander ministerie, ik kon dat niet in mijn eentje doen. En daarom heb ik het er uiteindelijk bij gelaten." Hij zei dat hij altijd op het standpunt heeft gestaan dat "kleine fouten rechtgezet moeten kunnen worden" en noemde het "heel triest" dat er zoveel mensen slachtoffer zijn geworden van een "heksenjacht".

Weekers benadrukte dat hij zich er lange tijd niet bewust van was, dat er problemen waren bij de Dienst Toeslagen. "Intuïtief" voelde hij wel aan dat de toen nieuwe afdeling, die geld moest uitkeren, niet thuishoorde bij de Belastingdienst, die vooral geld moet innen. "Maar je treft het zo aan en daar moet je mee werken." Signalen dat het niet goed ging, bereikten hem niet. Ze bleven volgens hem hangen in een "leemlaag" tussen de werkvloer en zijn ministerie en daardoor had hij vaak het gevoel dat hij achter de feiten aanliep.

'Enorme druk'

Frans Weekers was staatssecretaris van Financiën tussen 2010 en 2014. Hij trad af wegens aanhoudende problemen bij het uitkeren van kinderopvangtoeslagen. Die problemen waren een rechtstreeks gevolg van de grootschalige fraude door een Bulgaarse bende met Nederlandse zorg- en huurtoeslagen, benadrukte Weekers nog een keer. Daardoor kwam er een "enorme druk" vanuit de media en de Tweede Kamer om fraude veel harder aan te pakken.

De oud-staatssecretaris wees ook op de rol die het toenmalige CDA-Kamerlid Omtzigt speelde. "Hij vond dat ik de zaak bagatelliseerde en niet genoeg deed, ondanks alle maatregelen die ik had aangekondigd. Dat hij met een motie van wantrouwen kwam, dat doet iets met een staatssecretaris, en met de uitvoerende diensten."

Weekers werd in 2020 al eens gehoord door de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. Hij noemde de toeslagenaffaire toen een "afschuwelijke zaak" die "moeilijk te verteren" is . Hij zei toen ook al dat hij liever een minder streng fraudebeleid had gehad, waarbij mensen alleen de eigen bijdrage alsnog konden betalen.

https://nos.nl/l/2492294


**Verhoging minimumloon en lage brandstofaccijns op losse schroeven**

Het demissionaire kabinet zet grote vraagtekens bij het verhogen van het minimumloon, het laag houden van de brandstofaccijns en het verlagen van de energiebelasting. Veel van de plannen van de Tweede Kamer om voor 4,2 miljard euro de koopkracht van mensen te verbeteren blijken volgens het ministerie van Financiën wankel of onduidelijk te zijn. Dat blijkt uit een brief van het kabinet aan de Tweede Kamer.

Het gaat dan om de financiële onderbouwing van de plannen, de zogenoemde dekking. Voor sommige plannen wordt geld gebruikt dat er niet is, zegt het kabinet. Voor andere plannen is de herkomst van dat geld niet financieel deugdelijk of schiet een maatregel zijn doel voorbij.

Accijns en minimumloon

In de brief van 26 pagina's geeft het kabinet per plan aan wat de gevolgen zijn. Bij het laaghouden van de brandstofaccijns per 1 januari 2024 staat bijvoorbeeld dat het plan 1,2 miljard euro kost, 699 miljoen euro voor benzine en 545 miljoen euro voor diesel. Het kabinet wijst erop dat mensen zonder auto niets van dit geld ontvangen. En over een jaar komen automobilisten alsnog voor een grote prijsverhoging te staan.

Het invoeren van de verhoging van het minimumloon per 1 januari kost elk jaar 1,2 miljard euro. Volgens het kabinet brengt de invoering van een bankenbelasting om dit deels te betalen de internationale concurrentiepositie van Nederlandse banken in gevaar. Daarnaast is het erg kort dag om de maatregel in te voeren. Uitstellen tot 1 juli zou ook niet slim zijn. Veel mensen moeten dan hun toeslagen terugbetalen omdat halverwege het jaar hun inkomen omhoog gaat.

Ook het verlagen van de energiebelasting voor consumenten in 2024 is niet eenvoudig. De financiële dekking komt van de invoering van een vliegtuigbelasting voor transferpassagiers en privéjets. Maar dat lukt op zijn vroegst in 2025. Er is dus een jaar niet genoeg geld. En over de energiebelasting zijn twee moties aangenomen die allebei ongeveer hetzelfde vragen, merkt het kabinet op: "Is het inderdaad de wens om de energierekening twee keer te verlagen?"

Het kabinet zegt (nog) niet dat de ministers zullen weigeren de plannen van de Kamer uit te voeren, maar laat het aan de Kamerleden of zij misschien andere financiële afwegingen willen maken.

Dealtjes sluiten

De plannen werden vorige week ingediend bij het Kamerdebat over de Prinsjesdagstukken, de Algemene Politieke Beschouwingen. Na twee dagen debatteren lag er een stapel moties om de koopkracht te verbeteren. Tijdens het debat zochten de partijen elkaar op om daar snel nog dealtjes over te sluiten.

Dat zag er toen zo uit:

Demissionair premier Rutte zei in het debat meteen dat hij moties van de Kamer die voorstellen om de begroting te wijzigen zou ontraden. Als belangrijkste reden noemde hij de onzekerheid over de dekking. "En moties die zijn ingediend zonder dekking worden dubbel ontraden", voegde hij eraan toe.

Rutte is van mening dat het demissionaire kabinet zelf met een verantwoorde begroting is gekomen. Toch nam de Kamer moties aan die 4,2 miljard euro kosten en volgens het kabinet dus een zwakke of ondeugdelijke financiële dekking hebben.

Aanstaande woensdag is er weer een debat over de begroting: de Algemene Financiële Beschouwingen met demissionair minister Kaag van Financiën. Dan moet blijken of de politieke partijen een oplossing kunnen verzinnen voor de kritiek van het kabinet.

https://nos.nl/l/2492292


**Frankrijk heft ban op iPhone 12 na update op**

De Franse ban op de iPhone 12 wordt opgeheven. Toezichthouder ANFR is tevreden met een update die Apple heeft gemaakt om de elektromagnetische straling die de mobiele telefoon uitzendt te verminderen. Twee weken geleden moesten alle iPhone 12's uit de winkels worden gehaald omdat de straling volgens de toezichthouder te hoog was.

Als Apple de software-update beschikbaar stelt aan gebruikers mag de telefoon in Frankrijk gewoon weer worden verkocht, meldt het Franse agentschap voor de regulering van radiofrequenties. Na een aantal tests concludeerde de ANFR dat de elektromagnetische straling na het installeren van de update onder de goedgekeurde waarde van vier watt blijft.

Uit onderzoek bleek dat de ledematen van gebruikers werden blootgesteld aan straling van 5,74 watt per kilogram.

https://nos.nl/l/2492290


**Met het einde van Nagorno-Karabach raken Armeniërs hun land en erfgoed kwijt**

Na bijna dertig jaar houdt de enclave Nagorno-Karabach op te bestaan. Nu het gebied wordt overgenomen door Azerbeidzjan, en tienduizenden etnische Armeniërs hun woonplaats moeten ontvluchten, zal veel eeuwenoude geschiedenis in het gebied verloren gaan.

Vanaf het nieuwe jaar zal de zelfverklaarde republiek opgeheven worden, maakte de Karabachse leider vandaag bekend. Hoewel het gebied in Azerbeidzjan door geen enkel land als onafhankelijke staat werd erkend, kende het wel een eigen bestuur en woonden er vrijwel alleen maar etnische Armeniërs.

Op de kaart is de enclave maar een klein reepje land in de Kaukasus, maar symbolisch heeft het gebied grote betekenis. Armeense huizen, scholen en overheidsinstellingen zullen er binnenkort niet meer zijn. "Het alledaagse leven van de inwoners zal uitgewist worden", zegt Tsolin Nalbantian, universitair docent en onderzoeker naar de Armeense diaspora aan de Universiteit Leiden.

"Er zal geen bewijs meer zijn dat je daar je rijbewijs of diploma hebt gehaald. Ook de Armeense taal, die als bedreiging wordt gezien, zal volledig verdwijnen." Met het einde van Nagorno-Karabach zal een rijke geschiedenis van Armeens erfgoed verloren gaan, zoals eeuwenoude kerken, kloosters en begraafplaatsen.

Etnische zuivering en genocide

Al honderden jaren wordt het gebied bewoond door Armeniërs. Honderd jaar geleden werd Nagorno-Karabach gesticht als een onafhankelijke bestuurlijke regio van Azerbeidzjan, in de toenmalige Sovjet-Unie. Toen de macht van dat imperium afbrokkelde, wilde de regio zich afscheiden van Azerbeidzjan en zich aansluiten bij Armenië.

In de jaren tachtig en negentig volgden periodes van bloedig conflict, waarbij zeker 30.000 mensen omkwamen. In 1994 werd een staakt-het-vuren bereikt na bemiddeling door Rusland. Het werd een autonome regio, geleid door Armeniërs uit het gebied en met eigen verkiezingen. In 2020 brak opnieuw oorlog uit toen Azerbeidzjan de aanval opende, en stukken land innam.

Naar verwachting zullen nu alle 120.000 Armeniërs uit de enclave wegvluchten. Dat zij ooit nog terugkeren naar hun huizen en persoonlijke bezittingen, lijkt uitgesloten. "We zien een etnische zuivering voor onze ogen voltrekken", zegt Nalbantian. "Er zullen nu Azeri's gaan wonen. Het bewijs dat er al die tijd Armeniërs geleefd hebben, zal verdwijnen."

Keer op keer werden Armeense gemeenschappen uit hun woongebied verdreven. In 1915 vond de Armeense genocide plaats, wat door de meeste westerse landen als zodanig wordt erkend. Kort voor het uiteenvallen van het Ottomaanse Rijk werden zij massaal gedeporteerd en geëxecuteerd. In het gebied wat nu Turkije is kwamen volgens historici zo'n 1,5 miljoen Armeniërs om het leven.

'Sterk gemeenschapsgevoel'

Het overgrote deel van de Armeniërs leeft in de diaspora, met grote gemeenschappen in landen als de Verenigde Staten en Frankrijk, en steden als Istanbul en Beiroet. In Armenië wonen een kleine drie miljoen mensen, elf miljoen Armeniërs wonen in het buitenland.

Door Armeniërs wereldwijd wordt de situatie in Nagorno-Karabach nauwlettend in de gaten gehouden. "In deze tijden van nood is er een sterk gemeenschapsgevoel onder hen", zegt Nalbantian. "Over de hele wereld rouwen Armeniërs om het verlies van Nagorno-Karabach. Ze zijn geschokt door deze etnische zuivering."

Internationaal bekommeren maar weinig landen zich om het lot van de Karabachers. Hoewel het Westen en bondgenoten Rusland en Iran de aanval van Azerbeidzjan hebben veroordeeld, wordt er geen actie ondernomen. "Dat is ook een onderdeel van deze tragedie, als het over Armenen gaat wordt er internationaal de andere kant op gekeken."

In Armenië zullen alle vluchtelingen uit de enclave opgevangen worden, zo beloofde de premier Pasjinjan. "Ze zullen daar verwelkomd worden, daar is geen twijfel over", zegt Nalbantian. Maar ook in Armenië heerst een gevoel van onveiligheid. "Zij zien dit voor hun ogen gebeuren en vragen zich af of zij hierna aan de beurt zijn."

'We zijn voorgoed weg uit Karabach', zegt een Armeense inwoner op de vlucht:

https://nos.nl/l/2492224


**Wat weten we nu over de schietpartijen in Rotterdam **

Een vreselijk drama gistermiddag in Rotterdam: bij schietpartijen in een huis en in het Erasmus MC vielen drie doden. De verdachte is gearresteerd.

Een overzicht van wat we nu weten.

Wat is er gebeurd?Wie zijn de slachtoffers?Wat weten we over de verdachte?

Bekijk hier een overzicht van de gebeurtenissen van gisteren:

Hoe zijn de reacties?Hoe gaat het nu verder?

https://nos.nl/l/2492223


**Zweedse premier wil hulp van leger in strijd tegen bendegeweld**

De Zweedse premier Kristersson wil de hulp van het leger inschakelen om een einde aan te maken aan het bendegeweld in het land. Eerder deze week werden er in een tijdsbestek van een paar uur drie mensen gedood: twee in de hoofdstad Stockholm en één in een dorp ten noorden van de stad. Een vrouw kwam in dat dorp om het leven bij een explosie bij haar huis. Zij woonde naast een bendelid en zou niets met de bende te maken hebben gehad.

In een tv-toespraak zei Kristersson dat de bendes moeten worden opgespoord en "verslagen". Hij beloofde ook "krachtige en baanbrekende maatregelen" om het bendegeweld een halt toe te roepen.

Volgens de Zweedse omroep SVT zijn deze maand elf mensen omgekomen bij bendegeweld, het hoogste aantal sinds december 2019. Vier mensen hebben volgens de omroep geen enkele link met de bendes. "Zweden heeft nog nooit zoiets gezien. Geen enkel ander land in Europa maakt dit mee", zei Kristersson.

Hoe de hulp van het Zweedse leger er precies uit moet gaan zien, is nog onderwerp van discussie. De Zweedse commandant der strijdkrachten Micael Bydén zegt tegen de krant Dagens Nyheter dat het leger er klaar voor is om de politie te helpen.

Mogelijk neemt het leger de bewaking op sommige terreinen over van de politie. Agenten zouden zich zo beter kunnen richten op het bestrijden van bendegeweld.

Bloedige conflicten

Zweden heeft de afgelopen jaren te maken met bloedige conflicten tussen bendes over wapens, drugs en geld. Vorig jaar kwam de centrumrechtse regering van Kristersson aan de macht met de belofte de misdaad hard aan te pakken, maar tot nu toe heeft dat nog niet tot resultaat geleid.

Volgens de linkse oppositie heeft Kristersson Zweden alleen maar onveiliger gemaakt, terwijl de premier zegt dat links "onverantwoord migratiebeleid" heeft gevoerd, en de integratie van migranten heeft laten mislukken.

https://nos.nl/l/2492222


**Gouden Griffel voor Edward van de Vendel en Anoush Elman**

De Gouden Griffel, de belangrijkste literatuurprijs voor kinderboeken, gaat dit jaar naar het boek Misjka, geschreven door Edward van de Vendel en Anoush Elman. Dat meldt boekenorganisatie CPNB. Het boek is gebaseerd op een waargebeurd verhaal over een gezin dat vanuit Afghanistan naar Nederland is gevlucht.

Dochter Roya vindt dat er in hun Nederlandse huis ook een huisdier thuishoort, en dat wordt een konijn met de naam Misjka. Het meisje vertelt al haar verhalen over de vlucht uit haar land. Maar op een dag is Miskja opeens verdwenen.

"Van de Vendel en Elman schetsen een ontroerend beeld, waarin de liefde van de gezinsleden voor elkaar én voor hun huisdier duidelijk voelbaar is", zegt de jury. "Misjka is een actueel en ontroerend familieverhaal, subliem en op pakkende wijze geschreven door Van de Vendel en Elman."

Het is voor het eerst dat Van de Vendel een Gouden Griffel wint. Wel kreeg hij al veertien keer een Zilveren Griffel. Elman, het pseudoniem van Ramin Kawous, kwam vanuit Afghanistan naar Nederland. Zijn verhalen vormden de basis voor Misjka en een ander boek dat hij samen met Van de Vendel schreef: De gelukvinder.

Gouden Penseel

Het Gouden Penseel, de prijs voor het best geïllustreerde kinderboek, is dit jaar voor Djenné Fila. Zij illustreerde het boek Een kleine geschiedenis van de mens door dierenogen dat geschreven is door Joukje Akveld. In dat boek vertellen 29 dieren wat ze van 200.000 jaar geleden tot nu hebben gezien.

"De illustraties raken en geven letterlijk en figuurlijk kleur aan de informatie", zegt de jury. "Ze geven sfeer, zijn afwisselend en gevoelig en dienen niet alleen als ondersteuning. In het boek gaan de illustraties een synergetische relatie aan met de tekst. En dat is wat je wilt bij het toekennen van het Gouden Penseel: dat illustraties niet alleen een artistieke waarde uitstralen en vernieuwend zijn, maar dat ze in combinatie met de tekst ook een toegevoegde waarde hebben."

Aan beide prijzen is een geldbedrag van 10.000 euro verbonden. Vanavond worden de prijzen uitgereikt op het Kinderboekenbal.

https://nos.nl/l/2492221


**Coen en Sander krijgen ochtendshow op nieuwe radiozender JOE **

Coen Swijnenberg en Sander Lantinga stappen over naar de nieuwe radiozender JOE. Dat heeft DPG Media, de eigenaar van de zender, bekendgemaakt. Het bekende radioduo gaat voor JOE de ochtendshow voor hun rekening nemen. Wanneer ze daarmee starten, is nog niet bekend.

"Na bijna twintig jaar met de luisteraar terug in de auto van werk te hebben gezeten, gaan we op JOE met ze opstaan", zegt Swijnenberg in een verklaring op de website van de nieuwe zender. "We zijn ontzettend blij met deze stap en hebben zin om met een nieuw, bevlogen team de zender op te gaan bouwen!" Ook collega Lantinga is blij met de stap. "Het is tijd voor een nieuw avontuur en we gaan op JOE doen wat we altijd al het liefst doen: met zijn tweeën een dagelijkse show maken."

'Hartstochtelijke wens'

Swijnenberg en Lantinga begonnen in 2004 als duo met een programma op vrijdagavond op 3FM. Grote bekendheid kregen ze vanaf 2006 met de Coen en Sander Show, waarvoor ze in 2008 een Gouden RadioRing kregen. In 2015 verhuisden de twee, met hun show, naar Radio 538.

In mei vorig jaar maakten de dj's bekend dat Radio 538 had besloten te stoppen met de dagelijkse middagshow. De Coen en Sander Show is sinds oktober een vrijdagmiddagprogramma. Daarnaast hebben Swijnenberg en Lantinga soloshows op Radio 538 en Radio Veronica. Lantinga liet eerder dit jaar in een podcast van Ruud de Wild weten graag weer een dagelijkse show met Swijnenberg te willen maken. Dat gebeurt dus nu bij JOE.

De nieuwe radiozender is op 1 september begonnen met uitzenden. De programmering wordt vooralsnog opgevangen door dj's van Qmusic, een andere zender van DPG Media. Programmadirecteur Iwan Reuvekamp zegt dat JOE met het binnenhalen van het bekende radioduo "een hartstochtelijke wens van heel veel radioluisteraars vervult".

https://nos.nl/l/2492163


**Blauwtongvirus rukt op in Nederland, besmettingen op honderden plekken**

Het blauwtongvirus verspreidt zich in rap tempo door Nederland. Begin september werd het virus op vier schapenhouderijen in Noord-Holland en Utrecht vastgesteld, maar Inmiddels blijkt uit cijfers van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) dat er in ieder geval 319 bedrijven besmet zijn. De meeste liggen in het midden van het land, maar steeds vaker duikt het virus ook in andere regio's op. Ook koeien raken besmet.

Het is voor het eerst sinds 2009 dat de ziekte, die geen gevaar voor mensen vormt, weer in Nederland aanwezig is.

Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO) krijgt via haar leden te horen dat "de ziekte ernstige vormen aanneemt". "Helaas krijgen we veel meldingen binnen over hoge sterfte onder getroffen schapen", zegt Jeannette van de Ven, portefeuillehouder Gezonde Dieren van de LTO. Het gaat om ruim 400 meldingen. "Daarnaast komen ook steeds meer meldingen over runderen met ernstige ziekteverschijnselen binnen. Onze leden maken zich zorgen en dat is begrijpelijk als we kijken naar het ziekteverloop."

'Stille ramp'

Hoeveel schapen en koeien tot nu toe aan het virus zijn bezweken is niet duidelijk. Volgens Siert-Jan Boersema, schapenhouder en dierenarts in Purmerend, lijkt het virus zich dit keer veel sneller te verspreiden dan bij de vorige uitbraak zeventien jaar geleden.

"Het is bijna niet bij te benen. Bij behandeling in een vroeg stadium kun je dieren er nog doorheen trekken, maar op het moment dat je later bent lukt dat minder goed." Boersema heeft zelf vijftig schapen. Vorige week stierven er zes, één overleefde de besmetting.

In Utrecht werken dierenartsen zich deze week een slag in de rondte. "Het is zo druk dat we het nauwelijks aankunnen", zei herkauwerdierenarts David Speksnijder eerder tegen week tegen RTV Utrecht. Hij en zijn collega's zagen tientallen dode dieren. "Dit is een stille ramp."

Een kleine schapenboer in Kortenhoef in Noord-Holland raakte vijf van zijn acht schapen kwijt, zegt hij in het NOS Radio 1 Journaal. Ook een koe is er slecht aan toe. Blauwtong heeft in de omgeving flink toegeslagen, zegt zijn vrouw. "Bij ons zijn het er vijf van de acht, maar er zijn ook schapenboeren met honderd en veertig schapen. Echt diepbedroevend is het."

Een geschikt vaccin

Het ministerie van Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zegt druk bezig te zijn met het zoeken naar een vaccin. Volgens schapenspecialist Marc van der Heide van de Universitaire Landbouw Huisdierenpraktijk, is daar voorlopig nog geen zicht op. "We hebben hier te maken met type 3. De blauwtonginfectie in 2006, 2007 en 2008 was type 8. Daar is toen een vaccin voor gekomen. Alleen het is niet zo dat het vaccin voor type 8 ook bescherming geeft tegen type 3."

En al zou er nu gevaccineerd worden, is het volgens Van der Heide de vraag wat voor nut dat nog heeft in de gebieden waar het virus nu al hard rondgaat. "Voordat de dieren beschermd zijn door een vaccin, ben je minimaal zes weken verder."

Het ministerie onderzoekt of en hoe snel er buiten Europa een veilig en goedwerkend vaccin beschikbaar is voor dit type virus. Mogelijk kan het uit Zuid-Afrika komen, maar dat vaccin is nog niet goedgekeurd voor Europa. Het ministerie zegt in gesprek te zijn met alle betrokken partijen. "Daarnaast zijn we in gesprek met farmaceuten in Nederland voor een oplossing op de langere termijn."

https://nos.nl/l/2492159


**Blauwtongvirus rukt op in Nederland, besmettingen op honderden plekken**

Het blauwtongvirus verspreidt zich in rap tempo door Nederland. Begin september werd het virus op vier schapenhouderijen in Noord-Holland en Utrecht vastgesteld, maar Inmiddels blijkt uit cijfers van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) dat er in ieder geval 319 bedrijven besmet zijn. De meeste liggen in het midden van het land, maar steeds vaker duikt het virus ook in andere regio's op. Ook koeien raken besmet.

Het is voor het eerst sinds 2009 dat de ziekte, die geen gevaar voor mensen vormt, weer in Nederland aanwezig is.

Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO) krijgt via haar leden te horen dat "de ziekte ernstige vormen aanneemt". "Helaas krijgen we veel meldingen binnen over hoge sterfte onder getroffen schapen", zegt Jeannette van de Ven, portefeuillehouder Gezonde Dieren van de LTO. Het gaat om ruim 400 meldingen. "Daarnaast komen ook steeds meer meldingen over runderen met ernstige ziekteverschijnselen binnen. Onze leden maken zich zorgen en dat is begrijpelijk als we kijken naar het ziekteverloop."

'Stille ramp'

Hoeveel schapen en koeien tot nu toe aan het virus zijn bezweken is niet duidelijk. Volgens Siert-Jan Boersema, schapenhouder en dierenarts in Purmerend, lijkt het virus zich dit keer veel sneller te verspreiden dan bij de vorige uitbraak zeventien jaar geleden.

"Het is bijna niet bij te benen. Bij behandeling in een vroeg stadium kun je dieren er nog doorheen trekken, maar op het moment dat je later bent lukt dat minder goed." Boersema heeft zelf vijftig schapen. Vorige week stierven er zes, één overleefde de besmetting.

In Utrecht werken dierenartsen zich deze week een slag in de rondte. "Het is zo druk dat we het nauwelijks aankunnen", zei herkauwerdierenarts David Speksnijder eerder tegen week tegen RTV Utrecht. Hij en zijn collega's zagen tientallen dode dieren. "Dit is een stille ramp."

Een kleine schapenboer in Kortenhoef in Noord-Holland raakte vijf van zijn acht schapen kwijt, zegt hij in het NOS Radio 1 Journaal. Ook een koe is er slecht aan toe. Blauwtong heeft in de omgeving flink toegeslagen, zegt ze. "Bij ons zijn het er vijf van de acht, maar er zijn ook schapenboeren met honderd en veertig schapen. Echt diepbedroevend is het."

Een geschikt vaccin

Het ministerie van Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zegt druk bezig te zijn met het zoeken naar een vaccin. Volgens schapenspecialist Marc van der Heide van de Universitaire Landbouw Huisdierenpraktijk, is daar voorlopig nog geen zicht op. "We hebben hier te maken met type 3. De blauwtonginfectie in 2006, 2007 en 2008 was type 8. Daar is toen een vaccin voor gekomen. Alleen het is niet zo dat het vaccin voor type 8 ook bescherming geeft tegen type 3."

En al zou er nu gevaccineerd worden, is het volgens Van der Heide de vraag wat voor nut dat nog heeft in de gebieden waar het virus nu al hard rondgaat. "Voordat de dieren beschermd zijn door een vaccin, ben je minimaal zes weken verder."

Het ministerie onderzoekt of en hoe snel er buiten Europa een veilig en goedwerkend vaccin beschikbaar is voor dit type virus. Mogelijk kan het uit Zuid-Afrika komen, maar dat vaccin is nog niet goedgekeurd voor Europa. Het ministerie zegt in gesprek te zijn met alle betrokken partijen. "Daarnaast zijn we in gesprek met farmaceuten in Nederland voor een oplossing op de langere termijn."

https://nos.nl/l/2492159


**Acteur Michael Gambon overleden, bekend als Perkamentus en Singing Detective**

De Ierse acteur Michael Gambon is overleden, enkele dagen voor zijn 83ste verjaardag. Hij had een rijke carrière in films en op toneel, maar zal bij het grote Nederlandse publiek toch voornamelijk bekend zijn als Perkamentus in de laatste Harry Potter-films.

In 2004 trad Gambon voor het eerst aan als hoofdmeester van Zweinstein, in de verfilming van De Gevangene van Azkaban, het derde boek over de tovenaarsleerling. Richard Harris had de rol in de eerste twee films gespeeld, maar hij overleed in 2002.

Gambon maakte Perkamentus wat barser dan de vriendelijke vaderfiguur die Harris was geweest, een leermeester die ook ongedurig of kribbig kon zijn als de eigengereide hoofpersoon zijn eigen plan trok. Hij kwam zo iets verder van J. K. Rowlings personage te staan, maar dat zal hem niet zijn opgevallen: hij las nooit een boek uit de populaire serie.

"Dat heeft geen nut, want je moet het doen met de woorden van de scriptschrijver", legde hij eens uit. "Bovendien: je zou je alleen maar boos maken over alles uit het boek dat ontbreekt in het script, toch?"

Gambon werd door de grote Britse acteur Laurence Olivier begin jaren 60 uitgekozen voor zijn theatercompagnie. Hij won er lof voor zijn uitvoeringen van Shakespeare en Pinter.

Langzaam maakte hij ook naam in films en televisieproducties. In 1986 nam hij de hoofdrol voor zijn rekening in de geprezen BBC-miniserie van Dennis Potter, The Singing Detective. Hij speelde er misdaadauteur Philip Marlow die door ziekte onder de zweren zat en aan bed gekluisterd vluchtte in een muzikale noir-fantasie. De serie werd ook in Nederland op televisie uitgezonden.

Als karakteracteur kreeg hij rollen in Robert Altmans Gosford Park, Wes Andersons The Life Aquatic with Steve Zissou en The Insider van Michael Mann. Met zijn diepe stem speelde hij vaak wat humeurige bromberen, zoals de nukkige koning George V in The King's Speech.

Niet zelden werd hij zo gecast als slechterik of regelrechte moordenaar, zoals de wansmakelijke gangster uit The cook, the thief, his wife and her lover van Peter Greenaway, met Helen Mirren als zijn nemesis. Toch speelde hij ook de immer correct geklede Franse detective Maigret, uit de boeken van George Simenon. Voor zijn werk als acteur werd hij in 1999 geridderd.

Gambon bezweek in het ziekenhuis aan een longontsteking. Zijn vrouw Anne en zoon waren aanwezig toen vredig overleed.

https://nos.nl/l/2492152


**Acteur Michael Gambon overleden, bekend als Perkamentus en Singing Detective**

De Ierse acteur Michael Gambon is overleden, enkele dagen voor zijn 83ste verjaardag. Hij had een rijke carrière in films en op toneel, maar zal bij het grote Nederlandse publiek toch voornamelijk bekend zijn als Perkamentus in de laatste Harry Potter-films.

In 2004 trad Gambon voor het eerst aan als hoofdmeester van Zweinstein, in de verfilming van De Gevangene van Azkaban, het derde boek over de tovenaarsleerling. Richard Harris had de rol in de eerste twee films gespeeld, maar hij overleed in 2002.

Gambon maakte Perkamentus wat barser dan de vriendelijke vaderfiguur die Harris was geweest, een leermeester die ook ongedurig of kribbig kon zijn als de eigengereide hoofpersoon zijn eigen plan trok. Hij kwam zo iets verder van J. K. Rowlings personage te staan, maar dat zal hem niet zijn opgevallen: hij las nooit een boek uit de populaire serie.

"Dat heeft geen nut, want je moet het doen met de woorden van de scriptschrijver", legde hij eens uit. "Bovendien: je zou je alleen maar boos maken over alles uit het boek dat ontbreekt in het script, toch?"

Gambon werd door de grote Britse acteur Laurence Olivier begin jaren 60 uitgekozen voor zijn theatercompagnie. Hij won er lof voor zijn uitvoeringen van Shakespeare en Pinter.

Langzaam maakte hij ook naam in films en televisieproducties. In 1986 nam hij de hoofdrol voor zijn rekening in de geprezen BBC-miniserie van Dennis Potter, The Singing Detective. Hij speelde er misdaadauteur Philip Marlow die door ziekte onder de zweren zat en aan bed gekluisterd vluchtte in een muzikale noir-fantasie. De serie werd ook in Nederland op televisie uitgezonden.

Als karakteracteur kreeg hij rollen in Robert Altmans Gosford Park, Wes Andersons The Life Aquatic with Steve Zissou en The Insider van Michael Mann. Met zijn diepe stem speelde hij vaak wat humeurige bromberen, zoals de nukkige koning George V in The King's Speech.

Niet zelden werd hij zo gecast als slechterik of regelrechte moordenaar, zoals de wansmakelijke gangster uit The cook, the thief, his wife and her lover van Peter Greenaway, met Helen Mirren als zijn nemesis. Toch speelde hij ook de immer correct geklede Franse detective Maigret, uit de boeken van George Simenon.

Theater vaarwel gezegd

In 2015 kondigde Gambon met pijn in het hart aan afscheid te nemen van het theaterwerk, omdat tekst onthouden hem te moeilijk werd. Zelfs een oortje met een souffleur was niet voldoende. "Het is vreselijk om toe te geven, maar het lukt me niet. Het breekt mijn hart."

Voor zijn werk als acteur was hij in 1998 al geridderd. Daarnaast won hij drie Olivier-toneelprijzen en vier Baftas, de hoogste Britse filmprijs. Het Britse autoprogramma Top Gear vernoemde een bocht in het racecircuit naar hem omdat hij daar eens in het programmaonderdeel "Star in a Reasonably-Priced Car" op twee wielen doorheen gekomen was.

Gambon bezweek in het ziekenhuis aan een longontsteking. Zijn vrouw Anne en zoon waren aanwezig toen vredig overleed.

https://nos.nl/l/2492152


**Perkamentus-acteur Michael Gambon (82) overleden**

De Ierse acteur Michael Gambon is overleden, enkele dagen voor zijn 83ste verjaardag. Hij had een rijke carrière in films en op toneel, maar zal bij het grote Nederlandse publiek toch voornamelijk bekend zijn als Perkamentus in de laatste Harry Potter-films.

Gambon trad in 2004 voor het eerst aan als hoofdmeester van Zweinstein, in de verfilming van De Gevangene van Azkaban, het derde boek over de tovenaarsleerling. Richard Harris had de rol in de eerste twee films gespeeld, maar hij overleed in 2002.

https://nos.nl/l/2492152


**Vier aanhoudingen bij politieactie om plofkraken in Duitsland**

In een groot onderzoek naar een reeks plofkraken in Duitsland heeft de politie gisteren vier mannen aangehouden. De verdachten werden opgepakt tijdens een politieactie op verschillende locaties in Nederland.

De Nederlandse en Duitse politie hebben gisteren in Ter Aar, Mijdrecht, Utrecht, Houten en Brunssum panden doorzocht. Daarbij zijn onder meer mobiele telefoons, zwaar vuurwerk en geld in beslag genomen.

In een woning in Utrecht werd daarnaast een verdacht pakketje gevonden, maar de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) stelde later vast dat het geen explosief materiaal bevatte, meldt RTV Utrecht.

Uitlevering

De vier verdachten, in de leeftijd van 25 tot 30 jaar, komen uit Mijdrecht, Utrecht en Houten. Zij zitten vast voor verhoor. De Duitse autoriteiten hebben verzocht de verdachten naar Duitsland over te brengen.

De recherche van de politie-eenheid Midden-Nederland deed het afgelopen jaar samen met de recherche van de Duitse deelstaten Beieren en Baden-Württemberg onderzoek naar tientallen plofkraken op geldautomaten in die regio. Eerder werden in dit onderzoek al twaalf verdachten aangehouden.

Plofkraken over de grens

Veel plofkraken in Duitsland zijn het werk van Nederlanders. In mei bleek dat er dit jaar al ruim zestig Nederlanders zijn opgepakt voor plofkraken in Duitsland.

Daders gaan de grens over omdat veel geldautomaten in Nederland zijn weggehaald en er meer veiligheidsmaatregelen zijn genomen om plofkraken te voorkomen. In Duitsland wordt nog veel gebruikgemaakt van contant geld en pinautomaten zijn daarom op veel plekken te vinden.

https://nos.nl/l/2492150


**Nieuwe opinieregels voor BBC-presentatoren na rel rond Lineker**

De BBC heeft nieuwe regels gepresenteerd over hoe toppresentatoren hun meningen op sociale media mogen uiten. Er waren nieuwe afspraken nodig nadat sportcommentator Gary Lineker in opspraak was geraakt door kritiek op het asielbeleid van premier Sunak.

De populaire Match of the Day-presentator sprak in maart op Twitter van een wreed beleid dat "niet veel verschilt van dat van Duitsland in de jaren dertig". Conservatieven spraken schande van de uitlatingen en de BBC schorste Lineker. Dat leidde echter tot een hausse aan steunbetuigingen voor hem: analisten en presentatoren weigerden te werken zolang Lineker van het scherm bleef.

De BBC haalde snel bakzeil en erkende dat het beleid niet eenduidig was en "grijze gebieden" kende. Zo beriep Lineker zich op het feit dat hij freelancer is en bovendien sport doet op de publieke omroep, niet politiek. Een onafhankelijk onderzoek onder leiding van oud-chef van nieuwszender ITN John Hardie brengt nu verheldering.

Master Chef en Top Gear

Het is voortaan voor gezichtsbepalende presentatoren verboden een politieke partij aan te vallen of te steunen zolang hun programma loopt en twee weken daarvoor en erna. Ook mogen ze niet individuele Britse politici bekritiseren, zich over omstreden onderwerpen uitlaten in verkiezingstijd of een officiële rol vervullen binnen een campagne.

De regels gelden voor de belangrijkste shows van de BBC, zoals Antiques Roadshow, Dragon's Den, Master Chef en Top Gear. Ook Match of the Day en sportwedstrijden vallen onder de regeling, naast enkele radioprogramma's. Van medewerkers van nieuwsprogramma's wordt verwacht dat ze sowieso onpartijdig blijven.

Medewerkers die geen gezichtsbepalende rol spelen worden opgeroepen zich online te houden aan de "hoogst mogelijke wellevendheid" door anderen respectvol te benaderen en niemand te beledigen, ook als ze zelf onheus worden bejegend.

'Redelijk'

De BBC hoopt dat de nieuwe regeling de vrijheid van meningsuiting van presentatoren zo min mogelijk beperkt, maar toch de onafhankelijkheid van de omroep bewaart. Een mening geven is niet verboden, actief campagne voeren wel. "Door hun zichtbaarheid dragen ze de verantwoordelijkheid de onpartijdigheid van de BBC te respecteren", redeneert Hardie.

Gary Lineker kan leven met de nieuwe regels. Op X noemt hij het "allemaal heel redelijk".

https://nos.nl/l/2492149


**Miljoenen scholieren blijven thuis in Pakistan om besmettelijke oogontsteking**

Miljoenen scholieren in de Pakistaanse provincie Punjab gaan in ieder geval de komende vier dagen niet naar school omdat inwoners massaal oogontsteking hebben. Sinds vandaag zijn zo'n 56.000 scholen in de regio dicht omdat inwoners op grote schaal besmet zijn met conjunctivitis, ook wel bindvliesontsteking genoemd.

In de dichtbevolkte provincie met meer dan 120 miljoen inwoners zijn nu bijna 100.000 mensen besmet. De autoriteiten hebben inwoners verzocht om contact met anderen te vermijden, binnen te blijven en nadrukkelijk geen handen te schudden. "We vrezen een verspreiding zoals bij het coronavirus, al is deze infectie niet dodelijk", zegt een arts tegen persbureau DPA.

Vooral de miljoenenstad Lahore is zwaar getroffen. Het lijkt erop dat niet alleen kinderen elkaar aansteken: ook oudere leeftijdsgroepen hebben last van hun ogen. Sommige ziekenhuizen behandelen op dit moment honderden patiënten tegelijk.

Rood oogwit

De hoofdbestuurder van Punjab heeft bekendgemaakt dat de scholen tot zeker maandag dicht blijven. Vanaf maandag worden kinderen extra gecontroleerd voordat ze hun school in mogen. Als ze besmet blijken, krijgen ze het advies om onmiddellijk een arts te raadplegen. Pas als ze niet meer besmettelijk zijn, zijn ze weer welkom op school. De maatregel moet maandag hebben geleid tot 50 procent minder gevallen.

Conjunctivitis is een vorm van oogontsteking die het slijmvlies in het oogwit irriteert, waardoor de bloedvaatjes in de slijmvliezen opzetten en het oog rood kleurt. Ook kan het oog gaan jeuken en pus afscheiden. Over het algemeen is de infectie vervelend, maar ongevaarlijk. De ontsteking kan allerlei oorzaken hebben, ook vuile contactlenzen of hooikoorts, maar de bacteriële en virale varianten - waar het hier om lijkt te gaan - zijn zeer besmettelijk.

Een verklaring voor het massaal opduiken van de ooginfecties is er niet. Een Pakistaanse oogarts zegt tegen persbureau DPA dat sommige collega's van hem denken dat het iets te maken heeft met het ongewoon lange moessonseizoen.

https://nos.nl/l/2492146


**We kopen minder spullen online dan een jaar geleden**

Niet alleen in de winkelstraat kopen we minder, ook bij de webwinkels houden we steeds meer de hand op de knip. Er werd in het eerste halfjaar van 2023 online 3 procent minder aan spullen besteed in vergelijking met dezelfde periode een jaar eerder. Dit blijkt uit onderzoek van marktonderzoeker GFK in opdracht van brancheorganisatie Thuiswinkel.org.

Dat we minder spullen kopen, komt vooral door de hoge prijzen. Vooral bij de categorieën woonartikelen, elektronica en kleding waren dalingen te zien. "Je ziet dat men bespaart door dingen niet te kopen of goedkoper te shoppen", zegt Marlene ten Ham, directeur van Thuiswinkel.org. "Als gevolg daarvan kijken consumenten meer over de grens naar een goedkoper alternatief."

De marktonderzoeker zag het aantal online aankopen in het buitenland iets stijgen, met name in China. Het bedrag waarvoor mensen iets kochten daalde er juist. "Omdat er dus goedkopere producten worden gezocht."

Meer diensten verkocht

De terugloop van online aankopen was alleen te zien bij het kopen van spullen. Bestedingen aan online diensten blijven wel stijgen, met 10 procent. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om kaartjes voor evenementen, vliegtickets of hotelovernachtingen. Het gehele aantal bestedingen steeg hierdoor juist iets tot 16,3 miljard euro, 2 procent meer dan in het eerste half jaar van 2022.

Veel faillissementen, zoals bij fysieke winkels als Big Bazar en BCC, zijn er nog niet bij de webwinkels. "Dit zien we nog niet zoals bij de stenen winkels, wel hebben we voor het eerst te maken met stabilisatie. Er komen niet veel nieuwe online shops bij." Tijdens de coronajaren namen de bestedingen bij webwinkels enorm toe. Het aantal bestedingen lag het eerste halfjaar van 2023 nog wel hoger dan voor corona in 2019.

Of de daling van bestedingen gaat doorzetten is nog de vraag. Het vierde kwartaal is een belangrijke periode voor webwinkels. "Dat zijn normaal de beste maanden voor e-commerce. Traditioneel worden producten tijdens de feestdagen voor aantrekkelijke prijzen online aangeboden en we houden ongelooflijk van koopjes." Ten Ham verwacht de komende maanden wel weer dezelfde cijfers als vorig jaar te zien.

https://nos.nl/l/2492138


**Tiener steekt leerlingen en leraren neer op middelbare school in Spanje**

In Spanje heeft een tiener docenten en leerlingen neergestoken op een middelbare school. Veel details zijn nog niet bekend, maar lokale media melden dat de jongen drie leraren en twee leerlingen heeft aangevallen. De vermoedelijke dader zou 14 jaar oud zijn, maar dat is nog niet bevestigd.

De jongen zou rond 08.30 uur twee messen uit zijn tas hebben gehaald en om zich heen hebben gestoken op het Elena García Armada Instituut in Jerez de la Frontera, in het zuiden van Spanje. De middelbare school is ontruimd.

Een van de neergestoken leraren zou verwond zijn aan zijn gezicht, vermoedelijk aan zijn oog. Lokale media melden alleen dat de gewonden er verschillend aan toe zijn, maar over de ernst van hun verwondingen is nog veel onduidelijk. Bij de school staan meerdere ambulances.

De tiener is opgepakt door de politie en zal vandaag nog worden verhoord. Over zijn motief is niets bekend. Lokale media tekenen op dat hij bekend zou hebben gestaan als een lastige leerling. Hij zou vlak voor zijn daad tegen zijn slachtoffers hebben gezegd dat hij ze zou vermoorden.

https://nos.nl/l/2492137